Hoe maak je een duurzame koe?

Door: Yvette de Haas · 13 januari 2017
Categorie: Fokkerij en genomica

Als vijfjarig meisje riep ik al dat ik dieren beter wilde maken, en dan bij voorkeur koeien. En dat is vandaag de dag nog steeds mijn grote drijfveer in mijn werk als veeverbeteringsdeskundige bij Wageningen Livestock Research. Ik wil bijdragen aan een duurzamere veehouderij, maar hoe doe ik dat dan?

Eerst de vraag “wat is een duurzame koe?”

Om te weten hoe ik kan bijdragen aan een duurzame veehouderij, zal ik eerst moeten weten waar de behoeften liggen. Wat is een duurzame koe?

Hiervoor ga ik te rade bij veehouders, bij de industrie, bij de sector, en bij andere onderzoekers zowel in Nederland als in het buitenland. Door overal mijn oor te luister te leggen en vragen te stellen, hoor ik waar de behoeften liggen en waar ik dus op in kan spelen. In de winter worden bijvoorbeeld door het hele land geregeld studieavonden georganiseerd voor veehouders; hier ga ik dan ook naartoe om te horen wat er speelt en waar de zorgen zitten. Soms word ik ook gevraagd om daar een verhaal vanuit mijn onderzoek te geven. De reacties en vragen daarop geven mij ook veel input. De internationale behoeften hoor ik vooral tijdens congresbezoeken of andere bijeenkomsten waar ik veel dierwetenschappers van over de hele wereld ontmoet.

Het gedeelde beeld is dat een duurzame koe een gezonde, vruchtbare koe is die haar melk langdurig en op een efficiënte manier produceert.

Dan de vraag “hoe krijg je een duurzame koe?”

Een goed management is belangrijk om een duurzame koe te realiseren, maar dit kan je ondersteunen met fokkerij. Een koe met een lage genetische aanleg voor bijv. vruchtbaarheid (of een ander kenmerk) kan nog zo goed gemanaged worden door een boer met tochtobservaties, scannen, stappentellers en wat dies meer zij, maar dat zal nooit heel vruchtbaar worden. Anderzijds, een koe met bijv. een hoge genetische aanleg voor melkproductie zal bij slecht management nog steeds niet veel melk geven. Dus iets wat er niet in zit, haal je er ook niet uit. En iets wat er wel in zit, kun je er met goed management ook uithalen. Daarom gaan fokkerij en management ook hand in hand, en draagt fokkerij bij aan een duurzame koe.

In eerdere blogs is al uitgelegd dat we in de fokkerij de beste ouders selecteren om nakomelingen voort te brengen (meer achtergrondinformatie in de blog van Yvonne Wientjes). Met het selecteren van de beste ouders kunnen we kenmerken verbeteren. Een kenmerk dat erg interessant is voor een duurzame koe is de efficiëntie. Als een dier efficiënter omgaat met haar voer, dan zullen er ook minder verliezen zijn in bijv. de mest of in de uitstoot van broeikasgassen. Dit maakt haar duurzamer (meer achtergrondinformatie in de blog van Ilse van Grevenhof).

Tot slot de vraag “hoe verder verbeteren?”

Zoals Claudia Kamphuis in haar blog al uitlegt, meten we heel veel van en aan de koe, waarbij we de gegevens op verschillende niveaus krijgen (per uur, per dag, per maand, per dier etc.). Door deze hoeveelheid aan gegevens optimaal te verwerken in informatieve kenmerken van de koe, kunnen we de duurzaamheid nog verder verbeteren. Met deze schat aan informatie kunnen we bijv. de gezondheid van de koe beter in kaart brengen en niet alleen kijken naar de resistentie van een dier als een ziekteverwekker voorbij komt, maar ook naar de veerkracht van het dier wanneer die ziekteverwekker binnendringt. Of we kunnen de vruchtbaarheid nog specifieker aanduiden door naar de schommelingen in de hormoonspiegels te kijken.

Zo zijn er tal van mogelijkheden om van een duurzame koe een duurzamere koe te maken. En dát is waarom ik iedere dag met enthousiasme naar mijn werk ga (oké vooruit … bijna iedere dag!).

Verder lezen

Yvette de Haas

Yvette de Haas

Er is één reactie

  1. […] wordt geregistreerd (zie ook de blogs over het ‘Fokken van veerkrachtige dieren’ en de ‘Duurzame koe’). Ik zie daarom nog veel mogelijkheden voor een verbeterde (erfelijke) ziekteweerbaarheid van […]

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *