Uitgelicht

Geen ADHD meer met een dieet

25 januari 2019

ADHD komt bij ongeveer vijf procent van alle kinderen voor. Deze kinderen zijn druk en kunnen zich moeilijk concentreren, zowel thuis als op school. Zij hebben het niet gemakkelijk. Gebleken is dat ADHD kan verdwijnen door het volgen van een streng dieet, het RED-dieet. Zou dat dieet eenvoudiger kunnen? En hoe werkt het precies? Dat wordt nu onderzocht door Wageningen University & Research.

“Ons doel is om uit te zoeken hoe het kan dat het RED-dieet zoveel effect heeft op ADHD; wat gebeurt er precies in het lichaam en in de hersenen wanneer kinderen met ADHD dit dieet volgen?” zo stelt onderzoeker Thea Godschalk. “We hopen met de BRAIN-studie een nieuwe, simpele en doeltreffende therapie voor ADHD te ontwikkelen. Mogelijk is ADHD in de toekomst zelfs te voorkómen. Om dit te onderzoeken hebben we honderd jongens van 8 t/m 10 jaar nodig die het dieet willen volgen.”

Gebruikelijke therapie: medicatie

Bijna 100.000 kinderen in Nederland hebben de diagnose ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder). Veel van deze kinderen krijgen medicatie. Deze medicatie, zoals Ritalin, kan de ADHD-symptomen onderdrukken. Maar medicatie werkt niet de hele dag en er zijn vaak bijwerkingen. Meer dan de helft van de kinderen stopt daarom binnen een jaar weer met medicatie. Bovendien wordt de oorzaak van ADHD met medicijnen niet aangepakt. Daarom blijft de ADHD-problematiek bij ongeveer driekwart van de kinderen bestaan, ook als ze volwassen zijn. Dat is een zware belasting. Het is dus heel belangrijk om de oorzaak van ADHD op te sporen.

Oorzaak van ADHD

De precieze oorzaak van ADHD is niet bekend. Wel weten we dat zowel erfelijke factoren als de omgeving een rol spelen. Een van die omgevingsfactoren is voeding. Uit onderzoek is gebleken dat ADHD bij zestig procent van de kinderen kan verdwijnen als het kind gedurende vijf weken een streng dieet volgt, het zogenaamde RED-dieet. Dit is een fewfoods-dieet, wat betekent dat alle noodzakelijke voedingsstoffen afkomstig zijn uit een beperkt aantal ‘veilige’ voedingsmiddelen. Het werd ook gebruikt tijdens eerder wetenschappelijk onderzoek (de INCA-studie).

Het RED-dieet als alternatief voor medicatie

Het RED-dieet is dus zeer effectief en de gedragsverbeteringen kunnen groot zijn bij kinderen die op voeding reageren. Medicatie is dan vaak niet meer nodig. Maar het dieet is zwaar, en het werkingsmechanisme is niet bekend. Bovendien kan de ADHD-problematiek weer terugkeren na het eten van doodgewone voedingsmiddelen, zoals aardappel, rundvlees of rozijnen. Elk kind reageert op andere voeding.

“ Bijna 100.000 kinderen met ADHD in Nederland kunnen in de toekomst baat hebben bij de Wageningse BRAIN-studie. 

Tim Stobernack, onderzoeker Host-Microbe Interactomics

Meer onderzoek is nodig: de BRAIN-studie

Hoe kan het dat onze dagelijkse voeding zo’n groot effect heeft op ADHD? Dat is het onderwerp van de BRAIN-studie, een nieuwe studie die wordt uitgevoerd door Wageningen University & Research.

Tijdens de BRAIN-studie volgen de kinderen gedurende vijf weken het RED-dieet (Restricted Elimination Diet). Het BRAIN-team onderzoekt wat er precies gebeurt in het lichaam als kinderen het RED-dieet volgen. “Het hele traject van de darmen, via het bloed tot de hersenen wordt onder de loep genomen. Met behulp van bloed-, urine- en ontlastingsonderzoek gaan we na of bijvoorbeeld de darmbacteriën betrokken zijn bij de gevoeligheid voor voeding. En met fMRI-scans onderzoeken we wat er gebeurt in de hersenen. Ook kijken we naar metabolieten (stofwisselingsproducten) in de urine, het bloed en de ontlasting”, zegt onderzoeker Tim Stobernack. “Ten slotte wordt onderzocht of door het dieet bepaalde genen aan- of uitgeschakeld worden. Als dat het geval is, dan zou ADHD misschien in de toekomst voorkómen kunnen worden.”

Preventie van ADHD is mogelijk

De onderzoekers hopen biomarkers (meetbare stoffen in bloed, urine of ontlasting) te vinden die kunnen voorspellen of een kind al of niet op voeding reageert. In de toekomst kan dan wellicht met een eenvoudige test vastgesteld worden of het zinvol is om het RED-dieet te volgen. Bovendien, als er meer kennis is over hóe voeding werkt bij kinderen met ADHD, dan zou een makkelijker dieet of zelfs een voedingssupplement of probioticum ontwikkeld kunnen worden, waardoor het RED-dieet uiteindelijk niet meer nodig is.

Doe mee aan deze belangrijke studie

Het belang van de studie is groot. “Bijna 100.000 kinderen in Nederland kunnen hier in de toekomst baat bij hebben”, zegt onderzoeker Tim Stobernack. Om de studie goed uit te voeren is het nodig dat er honderd jongens meedoen. Op dit moment zijn de onderzoekers van de BRAIN-studie op zoek naar de laatste vijftig deelnemers. Het gaat erom dat zij onderling zo goed mogelijk te vergelijken zijn. Daarom kunnen alleen rechtshandige jongens van 8 t/m 10 jaar deelnemen. Bent u als ouder of verzorger geïnteresseerd in deelname van uw kind aan de BRAIN-studie? Meld uw zoon dan aan. Wellicht heeft ook hij veel baat bij het dieet.

 

Meer lezen

Heb je vragen of opmerkingen? Ga hieronder in gesprek.

Plaats een reactie »


Tim Stobernack

Tim Stobernack · Onderzoeker Host-Microbe Interactomics bij Wageningen University & Research

Kinderen met ADHD hebben het niet gemakkelijk. Zij verdienen het dat uitgezocht wordt wat de oorzaak van hun klachten is en op welke manier ADHD het beste behandeld kan worden. Daarom zoeken wij uit hoe het kan dat voeding zo’n groot effect heeft op het gedrag van kinderen. Hoe mooi zou het zijn om in de toekomst ADHD met een simpele aanpassing in de voeding te kunnen behandelen. Dan kunnen we deze kinderen pas echt helpen.

Er zijn 25 reacties.

  1. Door: Linda de Wagt · 26-01-2019 om 09:08

    Goedemorgen, zag de advertentie voor de Volkskrant. Gelijk mijn aandacht gepakt!!Mooi dat er meer, dieet, onderzoek wordt gedaan, zelf ADHD en dochter met ADHD. Ik zou graag willen weten wat de meerwaarde is om alleen jongens in de onderzoeksgroep te plaatsen ? Lijkt me dan een eenzijdige uitslag en te beperkte data voor conclusies? Ik lees graag een reactie met vriendelijke groet van Linda de Wagt

    1. Door: Marja Bouwmeester · 26-01-2019 om 09:15

      Ik heb precies dezelfde vraag.Waarom onderzoek alleen bij jongens

    2. Door: Marijn de Busser · 26-01-2019 om 09:47

      Antwoord staat op de website en om dezelfde reden kunnen alleen rechtshandige jongens meedoen:
      Het klopt inderdaad dat meisjes niet mogen deelnemen aan de BRAIN-studie. Dit komt omdat we tijdens de BRAIN-studie MRI-scans maken. Uit eerder onderzoek is gebleken dat er een verschil is in hersenactiviteit tussen jongens en meisjes. Voor onze studie is het heel belangrijk dat de hersenactiviteit van alle deelnemers zoveel mogelijk hetzelfde is. Om alle resultaten van de mri-scans zo goed mogelijk te kunnen vergelijken, hebben we er daarom voor gekozen om in deze studie alleen rechtshandige jongens te laten deelnemen.

    3. Tim Stobernack

      Dag Linda, Marja en Marijn!

      Dit is natuurlijk een goede vraag. We begrijpen dat veel mensen ook graag willen weten welke invloed voeding op het gedrag van meisjes met ADHD heeft. Eerder onderzoek heeft al laten zien dat voeding ook bij meisjes groot effect kan hebben op ADHD. Wij willen nu echter vooral onderzoeken wat het werkingsmechanisme is van voeding. Wat doet voeding bijvoorbeeld precies in de hersenen. Zoals Marijn al goed heeft ontdekt zoeken we alleen rechtshandige jongens omdat de hersenactiviteit van jongens en meisjes heel verschillend is. Hetzelfde geldt inderdaad ook voor linkshandige en rechtshandige kinderen. Door de studie te beperken tot een heel homogene groep kunnen we beter onderzoek doen en sterke conclusies trekken. Stel dat we het mechanisme van het dieet in rechtshandige, 8 t/m 10-jarige jongens kunnen verklaren, dan zal in het vervolg uiteraard nog onderzocht worden of dit mechanisme ook aanwezig is in linkshandige jongens en in meisjes. De BRAIN-studie is echter het eerste onderzoek naar het mechanisme van voeding, en we willen de kans dat we iets vinden zo groot mogelijk maken, vandaar de beperkte doelgroep.

      1. Door: Martina · 05-02-2019 om 10:00

        Beste Tim.

        Hoe kan ik mijn kind op geven?

        Gr

        Martina

        1. Tim Stobernack

          Beste Martina,

          Je kunt je kind aanmelden via onze website: https://brain-studie.nl/meedoen/wie-kan-meedoen/

  2. Door: Marianne Borgman · 26-01-2019 om 09:48

    In hoeverre kan dit dieet ook gebruikt worden voor puberjongens van een jaar of 14? Waaruit bestaat dit dieet?

    1. Tim Stobernack

      Beste Marianne!

      Aan sommige wetenschappelijke studies naar de effecten van het fewfoods-dieet deden ook oudere kinderen mee, t/m 15 jaar oud. Het is dus heel goed mogelijk dat het dieet ook effect heeft bij deze leeftijdsgroep. Wel is het een heel streng dieet en daarom niet altijd even gemakkelijk toe te passen bij een puberjongen van 14 jaar. Hoe jonger de kinderen, hoe meer supervisie van de ouders, hoe makkelijker het is om het dieet vol te houden.

      Helaas staat het onderzoeksprotocol ons niet toe om informatie te geven over de samenstelling van het dieet. Wij hopen van harte dat je dat begrijpt. Als het dieet al vóór het begin van de studie bekend zou zijn, dan kunnen wij ons onderzoek niet goed uitvoeren. Het is namelijk heel belangrijk dat het dieet van het kind bij de start van het onderzoek nog niet is aangepast. Ze moeten dus allemaal hun normale voedingspatroon volgen, anders kunnen wij geen goede baselinemetingen doen.
      Verder is het ook moeilijk om informatie te geven over het dieet, omdat de samenstelling van het RED-dieet voor elk kind anders kan zijn. Het is dus geen standaarddieet, maar wordt voor elk kind apart aangepast, tijdens de 5 weken dat het dieet duurt. Wat we wel kunnen vertellen is dat er heel veel voedingsmiddelen weggelaten worden tijdens het RED-dieet (het is dus een fewfoods-dieet), omdat anders de invloed van voeding op ADHD niet is vast te stellen. Elk kind kan namelijk op andere voeding reageren. Het RED-dieet bestaat daarom alleen uit ‘veilige’ voedingsmiddelen.

  3. Door: Ma De Vries · 26-01-2019 om 17:49

    Hoe worden de monsters van bloed, urine en ontlasting afgenomen?
    Hoe vaak vindt dit plaats?

    1. Tim Stobernack

      Goedemiddag!
      Bedankt voor deze vraag over de verzameling van monsters. We vragen de ouders om drie keer ontlasting van hun kind te verzamelen, aan het begin van de studie, net voor het begin van het fewfoods-dieet en aan het eind van het dieet. Hiervoor krijgen ouders materiaal mee, waarmee ze makkelijk en op een hygiënische manier de ontlasting van het kind kunnen verzamelen. Urine wordt op de twee meetdagen verzameld, voor en na het volgen van het fewfoods-dieet. Hiervoor krijgen de ouders een koeltas en urinebeker mee naar huis. Op de ochtend van de twee meetdagen wordt een kleine hoeveelheid bloed en wangslijm afgenomen bij het kind. Het is belangrijk dat de kinderen ‘nuchter’ zijn. Het bloedprikken wordt gedaan door een prikster die heel veel ervaring heeft met het prikken van kinderen. Ook bestaat de mogelijkheid om op de ochtend voor het bloedprikken een verdovingspleister te gebruiken, zodat de kinderen de prik van de naald niet voelen.

  4. Door: Jan · 27-01-2019 om 09:47

    https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/dieet/67547-adhd-dieet-of-red-dieet-wat-is-dat.html

    Over red-dieet is vrij veel gepubliceerd. Wat is er mis mee als mensen zelf uitproberen wat voor hen werkt?

    1. Tim Stobernack

      Goedemiddag Jan!
      Vanzelfsprekend staat het iedereen vrij om het voedingspatroon aan te passen en een dieet uit te proberen. Echter, het RED-dieet is niet zomaar een dieet. Het wordt namelijk uitsluitend kortdurend (maximaal 5 weken) toegepast als onderdeel van diagnostisch onderzoek naar de oorzaak van ADHD. Begeleiding tijdens het RED-dieet is heel belangrijk, vandaar dat het alleen wordt toegepast door specialisten. Het dieet is namelijk niet eenvoudig uit te voeren, de omstandigheden moeten optimaal zijn en er moet goed geïnventariseerd worden welke gedragsproblemen er precies zijn. Daarom worden eerst de problemen aan de hand van gestandaardiseerde vragenlijsten geïnventariseerd. Daarna krijgen ouders instructie hoe ze hun kind moeten observeren en waar ze op moeten letten. Dan volgt een oefenperiode, waarin ouders een uitgebreid dagboek moeten bijhouden zonder dat het dieet van het kind verandert. Ook wordt een overzicht gemaakt van alle knelpunten die het volgen van het dieet kunnen belemmeren (zoals vaak buitenshuis spelen, voor- of naschoolse opvang, logeerpartijen, etc.). Tenslotte moet benadrukt worden dat het RED-dieet geen standaard dieet is; het wordt voor elk kind apart aangepast, indien nodig. Het is dan ook niet voor niets dat in bovenstaande link (naar de tekst op de site van ‘Mens en Gezondheid’) professor Jan Buitelaar stelt dat het RED-dieet alleen onder begeleiding van een deskundige moet worden uitgevoerd. Het is onverstandig om kinderen op een streng diagnostisch dieet te zetten zonder dat de noodzakelijke expertise aanwezig is. Wij adviseren daarom dat ouders die graag willen weten of ADHD bij hun kind door voeding komt, dit altijd laten onderzoeken onder begeleiding van een specialist.

  5. Door: Dr. Preetha Simon · 27-01-2019 om 15:33

    Hello Tim, nice to hear ADHD is addressed with diet. My daughter, 8 years, is also has ADHD. Because of the side effects,i am not dared to give her Ritalin. Hope, we Indians, will also some day will be benefitted from your research.All the best wishes, Tom. God bless you ! Are you available on gmail?

    1. Tim Stobernack

      Hello Preetha!
      Thank you very much for your reaction and your nice words! We understand your decision to not give Ritalin to your 8-year old daughter. It is indeed not entirely clear what the side effects and long-term effects of methylphenidate are. Because of that, many parents are thinking very carefully about this decision. Of course, we hope that many children all over the world will benefit from the results of the BRAIN-study, and that it will be possible to offer them an alternative therapy besides medication. If you are interested in the outcomes of the study, you can check our homepage http://www.BRAIN-studie.nl and/or register for our newsletter. Our aim is to publish the first results of the BRAIN-study in 2020.
      Unfortunately, I am not available on Gmail, but you can always send me an email to tim.stobernack@wur.nl.

  6. Door: Ineke · 28-01-2019 om 09:13

    Goedemorgen, mijn kinderen (meisje en jongen) reageerden heel goed op het weglaten van suiker. Dit is lastig, want dat zit zelfs nog in beschuit. Ook namen ze geen rode producten meer, zoals rode paprika, tomaat, roosvice. Het resultaat was verbluffend.

    1. Tim Stobernack

      Beste Ineke,
      Wat fijn dat je kinderen er baat bij hebben wanneer je suiker en rode producten uit hun voeding weglaat. Wij denken wel dat het belangrijk is om te onderzoeken of de kinderen werkelijk op suiker reageren, of dat ze reageren op andere bestanddelen van suikerhoudende voeding. Dat is namelijk heel goed mogelijk, omdat tot nu toe niet gebleken is dat suiker, in tegenstelling tot de heersende opvatting hierover, een rol speelt bij ADHD. Het zou dus interessant zijn om na te gaan hoe de kinderen reageren wanneer pure suiker (in de vorm van suikerklontjes, dus niet in de vorm van snoep, koek, broodbeleg of frisdrank) wordt toegevoegd aan hun huidige dieet. Het kan voor kinderen namelijk belastend zijn om suikerloos te moeten eten, terwijl het misschien niet nodig is. Het is toch fijn als je gewoon mee kan doen op een verjaardag of een feestje, of bij een traktatie op school. Desondanks, als het nu goed gaat met de kinderen, dan is dat natuurlijk heel fijn, en ze komen wat voeding betreft niets te kort. Het is in ieder geval niet eenvoudig om precies vast te stellen waar kinderen precies op reageren, vandaar dat deskundige begeleiding zo belangrijk is.

  7. Door: Henk Beukhof · 28-01-2019 om 20:42

    Ik ben een nl man, 62 jaar oud. Ruim 10 jaar geleden ontdekte men in het Sport Medisch Centrum Papendal tijdens een intensieve fietstest hartritmestoornissen. Via de cardioarts werd ik verwezen naar een ADHD specialist. Sinds die tijd gebruik ik methylfenidaadzou het dieet ook voor mij een alternatief kunnen zijn?

    1. Tim Stobernack

      Goedenavond Henk,
      Er is helaas nog geen wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van het dieet uitgevoerd bij volwassenen. Wij hopen dat dit in de nabije toekomst zal worden onderzocht. Wie weet hebben ook volwassenen baat erbij.

  8. Door: Reinier · 29-01-2019 om 08:27

    Kan ik ergens dit onderzoek volgen? Op de hoogte blijven via nieuwsbrief oid?

    1. Tim Stobernack

      Dag Reinier!
      Hartelijk dank voor je interesse in de BRAIN-studie. Je kunt het onderzoek volgen op onze website http://www.BRAIN-studie.nl. Hier worden regelmatig nieuwsberichten geplaatst. Ook kan je je inschrijven voor onze nieuwsbrief op https://brain-studie.nl/aanmeldformulier-nieuwsbrief/.

  9. Door: Marjolijn · 30-01-2019 om 13:37

    Hoi,
    Heel boeiend, hoe kan je een kind opgeven voor het onderzoek?

    1. Tim Stobernack

      Dag Marjolijn!
      Bedankt voor je vraag. Je kunt je kind aanmelden via onze website (zie https://brain-studie.nl/meedoen/wie-kan-meedoen/).

  10. Door: Sarah Kapel · 31-01-2019 om 06:28

    Goedendag,

    Waarom is het onderzoek alleen voor jongens en niet voor meisjes met ADHD. De reden hiervoor lees ik niet in dit artikel van het onderzoek.

    1. Door: Sarah Kapel · 31-01-2019 om 06:34

      Heb de reacties gelezen… duidelijke uitleg waarom alleen de jongens onderzocht worden. Ben benieuwd naar het resultaat. Toitoitoi

  11. Door: Coba Rozema · 02-04-2019 om 15:56

    Beste medewerkers ,

    Voor een cacao presentatie in onze Wereldeinkel in Wierden zijn wij op zoek nasr een paar lege cacaozakken . Vanaf 24 april tot Wereldwinkrldag-chocoladedag staat onze foodafdeling in ht teken vsn de fairtrade chocolade. Mocht u een paar zakken voor ons hebben liggen , zou u ze dan willen toezenden? De verzendkosten zullen we natuurlijk vergoeden. In afwachting van uw reactie.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *