Uitgelicht

Vitaal ouder worden

11 oktober 2019

Als we ouder worden nemen onze spierkracht en –massa af. Maar we kunnen dit proces keren, ontdekten Wageningse voedingswetenschappers. Eiwitrijke voeding en krachttraining zorgen ervoor dat de oudere mens sterker wordt, een betere balans krijgt en weer soepeler opstaat uit de stoel. Dit blijkt uit onderzoek van de afdeling Humane Voeding in Wageningen, die dit jaar vijftig jaar bestaat. Wat zou jij willen weten over voeding voor ouderen?

Ouderen blijven tegenwoordig langer zelfstandig wonen. “Dan is het prettig om beter te kunnen bewegen en de rollator zo lang mogelijk buiten de deur te houden”, zegt Lisette de Groot, hoogleraar Voeding van de oudere mens. Als we ouder worden nemen onze spierkracht en -massa geleidelijk af; dat heet sarcopenie. “Bij ouderen kan dat het dagelijkse functioneren in de weg staan. Dan wordt het lastig om dingen te tillen, het evenwicht te bewaren en op te staan na lang zitten. Ouderen kunnen er minder zelfredzaam door worden.”

“Met alleen krachttraining vonden we in onze studies bij kwetsbare ouderen duidelijke effecten, maar die effecten werden sterker in combinatie met eiwitrijke voeding.”

Lisette de Groot, hoogleraar Nutrition and Ageing, Wageningen University & Research

Trainen en eiwit

Met de juiste voeding en beweging kan het proces echter worden vertraagd en zelfs gekeerd, blijkt uit onderzoek van voedingswetenschappers, onder leiding van De Groot. Om de spiermassa en de kracht op peil te houden, moeten ouderen actief blijven bewegen. Als een oudere bedlegerig wordt, verliest diegene al snel spiermassa, vertelt De Groot. “Maar spierkracht en –massa kunnen ook vrij snel worden opgebouwd, door krachttraining en inname van extra eiwitten.”

Dat is gebleken uit eerder Wagenings onderzoek, waarbij ruim zestig fragiele ouderen 24 weken onder professionele begeleiding aan krachttraining deden. Daarnaast kreeg de helft een eiwitdrankje en de andere helft een placebodrankje. De Groot: “We zagen dat er met alleen krachttraining wel effecten waren, maar zonder extra eiwit gebeurt er weinig met de spiermassa. De effecten werden sterker dankzij de combinatie met eiwitrijke voeding.”

Fysiotherapeut en diëtist

“Dit onderzoek vond plaats in een gecontroleerde setting op de universiteit. Vervolgens wilden we kijken hoe we de nieuwe inzichten in de praktijk konden vormgeven”, aldus De Groot. Aan het vervolgproject ProMuscle in de Praktijk dat startte in 2017, werkten zorgorganisaties en andere partners mee. Ouderen kregen in hun woonomgeving 24 weken krachttraining van onder meer fysiotherapeuten en beweegcoaches. Ook gaven diëtisten hen voedingsadviezen zodat de deelnemers dagelijks meer eiwitrijk voedsel zouden gaan eten. Er waren 168 deelnemers, 65+’ers met wat problemen met bewegen, in Epe, Apeldoorn, Ermelo en Putten, Ede en Harderwijk.

Stoeltest

Bij het begin en na 24 weken werd de spiermassa van de deelnemers gemeten en de spierkracht bepaald met sportschoolapparaten zoals de leg press. Verder deden de deelnemers balans- en wandeltesten en de stoeltest, waarbij je met de armen gekruist voor de borst opstaat uit een stoel.
De resultaten verschijnen begin november, maar De Groot licht alvast een tipje van de sluier. “Uit de tests blijkt dat het allemaal de goede kant op gaat.” Binnenkort start er ook een onderzoeksproject in revalidatiecentra. “Beweging maakt deel uit van de revalidatiebehandeling. En we gaan ook goed kijken naar de combinatie met voeding, en wat we daaraan kunnen verbeteren”, licht De Groot toe.

Aanknopingspunten

Het onderzoeksterrein van prof. De Groot is breder en richt zich ook op osteoporose, verstoorde eetlust en cognitieve achteruitgang, die kan uitmonden in dementie. “Waar mogelijk proberen we onderwerpen aan elkaar te verbinden.” De eerste studies naar voeding en ouderen maakten deel uit van het Europese SENECA-onderzoek dat liep tussen 1988 en 1998. “Daar hebben we de knelpunten uitgelicht en dat zijn de aanknopingspunten geweest voor onze onderzoeksprojecten en interventiestudies.”

Profielen schetsen

Inmiddels is in Nederland DuSRA in het leven geroepen, een vereniging van universitair medische centra, kennisinstituten en universiteiten – waaronder Wageningen – die zich met verouderingsonderzoek bezighouden. Zo is De Groot actief in het grote, gezamenlijke onderzoeksproject VOILA. Ze vertelt: “Wat we beter willen begrijpen in het verouderingsonderzoek, is waarom niet iedereen op dezelfde manier of even sterk reageert op veranderingen in voeding. Hoe valt dat te verklaren en welke patronen kunnen we ontdekken? Aan de hand van de uitkomsten willen we profielen schetsen die kunnen voorspellen welke groepen reageren en welke niet.”

Meer lezen:

 

Heb je vragen of opmerkingen? Ga hieronder in gesprek.

Plaats een reactie »


Lisette de Groot

Lisette de Groot · Hoogleraar Nutrition and Ageing

Lisette de Groot doet al vanaf 1988 onderzoek naar voeding en ouderen. “Voor die tijd was er nog weinig aandacht voor dit onderwerp. Voedingsadviezen waren voornamelijk gericht op jongeren en volwassenen, niet op ouderen. Ik wist toen al dat er veel moest worden gedaan. Inmiddels is er veel veranderd, er is nu veel meer aandacht voor. De inzet is om veroudering tegen te gaan en om op hogere leeftijd in goede vorm te blijven.”

Er zijn 47 reacties.

  1. Door: Harrie Lutke Veldhuis · 12-10-2019 om 08:11

    Hallo,
    waarom kan krachttraining alleen onder deskundige begeleiding ? Prima onderzoek overigens , maar vertaal het nu nog naar de dagelijkse praktijk. Iedere oudere naar de sportschool en de diëtist gaat echt niet lukken. Ben echt benieuwd naar het praktische vervolg.
    Succes
    Harrie

    1. Door: Bettina · 12-10-2019 om 14:08

      https://youtu.be/XMuvCmMG6VU

      Hier eens kijken : de originele versie is nog veel uitgebreider….

    2. Lisette de Groot

      Afgelopen jaren zijn we bezig geweest met het vertalen naar de praktijk, met professionals en aansluitend bij de mogelijkheden in de buurt. We gaan nu verder een implementatietraject in…dus aan het praktische vervolg wordt hard gewerkt

  2. Door: Lm · 12-10-2019 om 09:18

    Pilates en zwemmen vallen hier zeker niet onder.?

    1. Door: Hans van Amersfoort · 12-10-2019 om 10:34

      Ik denk ook dat mensen zoeken naar hele praktische aanmoedigingen. Beschrijf een gevarieerd aantal maaltijden en producten die eiwitrijk zijn en zeer geschikt.
      Beschrijf of geef voorbeelden van een dagelijks beweegprogramma.
      Hou het simpel, dat beklijft en is te volgen.
      Sportscholen, diëtisten, beweegcoaches kosten geld en met name die eerste zijn verguld van geld…….dat hebben ouderen soms te weinig.
      Ik vind dit een waardevolle prikkel om aan de slag te gaan, prikkel mij met iets volgbaars en praktisch.
      Hulde voor de aandacht voor dit onderwerp.

    2. Door: johan Miesen · 12-10-2019 om 12:34

      meneer van Amersfoort
      kijk als voorbeeld eens op deze site voor info over eiwitrijk eten
      https://www.nutribites.nl/eiwitrijk-voedsel/#lijst

      groet Johan Miesen mobiliteitscoach voor ouderen

  3. Door: Leo van den Berg · 12-10-2019 om 09:28

    Er wordt wat te veel de nadruk gelegd op begeleiding en impliciet training in een sportschool. Alles is ook gewoon thuis mogelijk. Ook mis ik het buiten actief zijn. Ik spreek uit eigen ervaring. Ik ben bijna 72, maar nog kern gezond. Wat ik doe? Gewoon iedere dag 7 km met mijn hond wandelen, drie keer per week op de racefiets en elke dag in de tuin werken. Daarnaast uiteraard gezond eten. Ben uiteraard geen onsje te zwaar.

    1. Door: johan Miesen · 12-10-2019 om 12:39

      Groot gelijk meneer van den Berg, maar als de basis er niet is om te gaan bewegen omdat iemand al beperkt is in zijn lichaam en geest zal iemand moeten helpen die eerste stap (weer) te maken.

      groet Johan Miesen mobiliteitscoach voor ouderen

    2. Lisette de Groot
  4. Door: Frederik Slaaf, Apeldoorn · 12-10-2019 om 09:29

    Heel interessant. Hoe kan ik dit in de praktijk gaan doen.

    1. Lisette de Groot

      We brengen ProMuscle nu al naar de Praktijk in een vervolgstudie. Hoe en wat hierover wordt op 14 november gepresenteerd.

      1. Door: Dick Vos · 14-10-2019 om 20:02

        Naar mijn mening is er misschien wel behoefte aan een soort nieuwsbrief voor geïnteresseerden.

        Graag een reactie uwerzijds?

  5. Door: Irma Harmsen · 12-10-2019 om 09:36

    Mooi onderzoek! Heel benieuwd wat de uitkomsten zijn en hoe deze gekoppeld gaan worden aan de praktijk. Een mooie rol lijkt me hier ook weggelegd voor de zorgverzekeraars en gemeentes/overheid. Wellicht door het ondersteunen van projecten die voortvloeien uit dit onderzoek en beschikbaarheid voor de grote groep ouderen. Dit laatste ongeacht inkomen (lees gratis), zodat de weg naar behoud en vergroting van spierkracht bereikbaar is voor iedereen. Preventief denken vanuit maatschappelijk verantwoorde gedachte.
    Succes met het vervolg!!
    Irma

  6. Door: M. Janssen · 12-10-2019 om 09:52

    Interessant onderzoek. Ik wil ook graag gezond ouder worden en ik vraag me nu af of er voldoende eiwitten in mijn dagelijkse voeding zitten. Kunt u hiervoor een praktische richtlijn geven? Ik ben vrouw, 66 jaar, 48 kilo, 157 cm, probeer gezond te eten ( fructose-intolerantie) en fiets of loop dagelijks minstens 1 uur. Ik hoor graag uw reactie.
    Met dank en vriendelijke groeten,

    1. Lisette de Groot

      Dat is moeilijk te zeggen zo – meer info over Uw voeding is nodig. In onze studies zijn we uitgegaan van 20-25 gram per maaltijd; circa 1,2-1,5 g/kg lichaamsgewicht

      1. Door: Pim Bout · 13-10-2019 om 20:59

        Hallo ik ben Pim Bout
        196 cm lang en weeg 110kg .Bij de aangerijkte norm. van 1,2 tot1,5 gram eiwit per kg lichaamsgewicht , moet je dan je huidige gewicht nemen of je ideale lichaams gewicht.
        Vriendelijke groet.

      2. Door: Dick Verduin · 20-10-2019 om 16:45

        Uitgaande van drie maaltijden wordt dat voor Mevrouw J 66 gram eiwit per dag?

  7. Door: Clemens Vollebergh · 12-10-2019 om 11:26

    De definitie van krachttraining is wel erg verdund bij jullie. Er wordt geen onderscheid gemaakt in het scheppen van voorwaarden en het vragen van functies. Jullie blijven hangen op functievragen (belasting) en geven geen invullen aan het vergroten van de belastbaarheid van het lichaam. Jullie promoten net als tal van collega’s van jullie kracht in, op of aan een apparaat. Daarmee train je bodypart en niet in een beweegketen. Pas als je in de beweegketen traint met flinke weerstand, verbeter je ook de stabiliteit van het lichaam. Wat jullie verkopen is bezigheidstherapie. Dus de vertaling tussen wat jullie zeggen Krachttraining en eiwit is positief vooral bij ouderen krijgt wat kracht betreft een vertaling naar cardio. En dat is geen spierkracht trainen. De voorgesteld praktijk doet mij denken aan het Uri Keller-effect. Verplaatst een oude klok en hij gaat weer lopen.

  8. Door: Willem van Nieuwenhuijzen · 12-10-2019 om 12:00

    ik eet veganistisch, eiwitten passen daar niet in neem ik aan? Dus heeft ’t ook geen zin om krachttraining te gaan doen zeker…

    1. Door: johan Miesen · 12-10-2019 om 12:52

      # Willem
      Waarom zou vega(nistisch) niet eiwitrijk kunnen zijn?

      Een “kort” lijstje met mogelijke bronnen van plantaardig eiwit:
      Tofu / tahoe
      Groente
      Taugé
      Boerenkool
      Spruitjes
      Broccoli
      Spinazie
      Avocado
      Bonen (gekookt)
      Sojabonen
      Lupine
      Edamame
      Linzen
      Zwarte bonen
      Kidneybonen
      Granen (droge vorm)
      Tofu / tahoe
      Tempeh

      Groente
      Taugé
      Boerenkool
      Spruitjes
      Broccoli
      Spinazie
      Avocado
      Bonen (gekookt)
      Sojabonen
      Lupine
      Edamame
      Linzen
      Zwarte bonen
      Kidneybonen
      Granen (droge vorm)
      Sojabonen
      Lupine
      Edamame
      Linzen
      Zwarte bonen
      Kidneybonen
      Granen (droge vorm)
      Quinoa
      Amaranth
      Havermout
      Couscous
      Spelt
      Volkorenpasta
      Noten en zaden
      Hennepzaad
      Zonnebloempitten
      Pinda’s
      Pompoenpitten
      Pistachenoten
      Lijnzaad

      groet Johan Miesen mobiliteitscoach voor ouderen

      1. Lisette de Groot

        Er zijn idd vele plantaardige eiwitbronnen. In ons onderzoek zullen we ook bestuderen welke combinaties goed aansluiten bij wat ouderen nodig hebben

        1. Door: johan Miesen · 13-10-2019 om 19:16

          #Lisette,
          ik denk dat veel eiwitrijke producten als zei ook rijk zijn aan omega 3 vetzuren en ook nog koolhydraat arm zijn, het beste te combineren zijn met verbetering van mobiliteit en kracht door lichte fysieke training. Mij lijkt het verstandig om ook vetten terug in het dieet te doen ter vervanging van suikers en de vervangers hiervan…

  9. Door: Willem van Nieuwenhuijzen · 12-10-2019 om 12:01

    ik eet veganistisch, eiwitten passen daar niet in neem ik aan? Dus heeft ’t ook geen zin om krachttraining te gaan doen zeker…

  10. Door: Willem van Nieuwenhuijzen · 12-10-2019 om 12:02

    ik kan geen reactie plaatsen omdat ik al gereageerd zou hebben… niets is minder waar!

  11. Door: Wim van Nieuwenhuijzen · 12-10-2019 om 12:03

    ik eet veganistisch, daar passen geen eiwitten in toch? dan heeft t ook geen zin om krachttraining te doen neem ik aan…

    1. Door: Bettina · 12-10-2019 om 14:05

      Een tip : kijk eens op de website van Liebscher-bracht. Hij houd zich al jaren bezig met vitaal gezond beweeglijk en pijnvrij ouder worden.
      In de Duitstalige landen is hij heel bekend en de laatste tijd door zijn gratis video’s een “hype” .
      Sinds korte tijd is er ook een Engelse vertaling – helaas echt niet zo goed als het origineel.

      https://www.liebscher-bracht.com/ueber-uns/vision/?itm_medium=text&itm_source=startseite&itm_campaign=dach.traf.startseite-content-vision-t

  12. Door: Hetty Mafura · 12-10-2019 om 16:47

    ik wil graag geinformeerd worden over alles wat met ouder worden te maken heeft.

    1. Lisette de Groot

      Beste mevrouw Mafura
      Onder aan t bericht treft U een aantal links aan …deze schakelen door naar ons onderzoeksprogramma
      Met vriendelijke groet,
      Lisette de Groot

  13. Door: Annemieke Redel · 13-10-2019 om 11:29

    Lisette, heb je al genoeg revalidatiecentra voor je vervolgonderzoek of kunnen we nog mee doen?

  14. Door: Johan Miesen · 13-10-2019 om 12:31

    Jammer genoeg lijkt het een geaccepteerd idee dat ouder worden samengaat met chronische ziektes, pijn en medicatie.
    Binnenkort zijn er echter meer mensen ouder dan 60 jaar op aarde dan jongeren onder de 18. Betere voeding, meer beweging, mentale training en vooral geloven in het nieuwe paradigma dat gezond oud worden een reële optie is.

    1. Door: Clemens Vollebergh · 18-10-2019 om 12:07

      Inderdaad een groot misverstand Johan. Mensen verbinden ouder worden automatisch met gebreken, terwijl klachten en ziekten op oudere leeftijd niet zozeer met de leeftijd maar met de leefstijl te maken hebben. Dat deze overtuiging zo hardnekkig is komt mede door de manier waarop de samenleving in ingericht: solidariteit in de zorg, de zorg maximaal opgetuigd… en verder mag u leven zo u wilt (eigen keuze). Dit systeem legitimeert ongezond gedrag. Er is een omslag nodig naar een gezonde samenleving. Nu zien we jaarlijkse stijging van zorgkosten als een natuurverschijnsel waar tegen niets te doen is…

      1. Door: Douwe van Klinken · 21-10-2019 om 08:14

        Het is een natuurverschijnsel. Ouderdom komt nu eenmaal met gebreken (en met gebreken de ouderdom), we verslijten nu eenmaal en dat gaat vaak stap voor stap. Waar het hier over gaat, is of we de grens wat kunnen opschuiven, heel goed. Dat doet evenwel aan het verschijnsel zelf niets af en het zal even duur (of zelfs duurder) blijken.

        1. Door: Clemens Vollebergh · 25-10-2019 om 07:15

          Douwe,
          Jammer dat je in de aanname blijft steken dat de ouderdom nu eenmaal met gebreken komt. Het is te gemakkelijk leeftijd de schuld te geven van fysieke ongemakken. Het is veel vaker de leefstijl die problemen geeft. Iemand die ouder wordt heeft vaak veel leefstijlfouten opgestapeld die leiden tot een ziekte. Je moet dus van meet af aan gezond leven. De grootste groep mensen wil graag bij hun generatie horen en gedraagt zich hetzelfde en ze krijgen dezelfde ziektes en ze zeggen allemaal tegen elkaar “het is de leeftijd”. Daarmee vrijwaren ze zichzelf van gezond leven. Het is niet de leeftijd maar de leefstijl. Ik hoop niet dat je voorlicht of onderwijs geeft, want dat moet ik in mijn cursussen weer allemaal rechtzetten.

          1. Door: Douwe van Klinken · 29-10-2019 om 08:23

            Nou nou Clemens, rustig aan mannetje. Je moet goed lezen wat ik stel: er komt onverbiddelijk een moment, waarop het minder wordt en je aftakelt. Het is goed (dus: eens) om die grens op te schuiven en ja, de kans daarvoor vergroot je door verstandig te leven en dat heb jij niet uitgevonden, dat wisten we al.
            M’n moeder is 91 en woont na een beroerte in een verzorgingstehuis. Ik zal het haar zeggen: ‘Het is niet je leeftijd ma, het is je leefstijl’. En ze zal antwoorden: maar ik heb nooit gerookt, nooit gedronken, matig gegeten, geen gram overgewicht, altijd verse groente naar het seizoen, boodschappen gedaan op de fiets, huis elke maandag schoongemaakt. En dan zal ik zeggen: ‘Kan wel zijn ma, maar Clemens zegt het. Eigen schuld, dikke bult’.

            Je hebt een handeltje met een verkooppraatje.

  15. Door: anneke · 13-10-2019 om 14:50

    Iedere dag mee doen met Nederland in beweging, met , terug kijken, op elk gewenst moment van de dag.
    Heerlijk , ik doe het al heel lang en het geeft je een duwtje in de rug om bv ook nog even een stuk te gaan wandelen.

  16. Door: Cees Ruhland · 14-10-2019 om 16:39

    Het verwondert mij dat in jullie artikel niet gewezen wordt
    op het bestaan van Nederland in Beweging.
    Mijn vrouw [84 jaar] en ik [90 jaar] doen al twintig jaar
    iedere morgen gym met Olga en Duco. Wij hebben geen rollator fietsen [Ibike] en maken korte wandelingen.

  17. Door: Tanja Schultz · 15-10-2019 om 08:22

    Dat is een mooi onderzoek. Alleen niet iedereen kan extra eiwitten hebben. Er zijn mensen die daar ziek van worden.
    Wordt daar een alternatief voor gezocht?

    Bewegen is altijd goed voor iedereen die het kan.

  18. Door: Elly Sluijp · 15-10-2019 om 18:34

    L.S.
    Ik heb last van verstijfde spieren en spierafbraak. Fysiotherapie heeft geen resultaat. Ik heb een schildklierafwijking, (op dit moment weer te traag) en ben er via internet achtergekomen dat dit zou kunnen komen door die niet goed werkende schildklier.
    Ook al zou de creatine waarde weer normaal zijn, dan zou de spierschade onherroepelijk zijn. Is hierover iets bij u bekend en tot wie zou ik mij kunnen wenden om toch van die (spier)pijn af te komen.

  19. Door: Bram · 19-10-2019 om 12:40

    Het artikel intrigeert me. Een tante van mij is recent 90 geworden en stond wankel op haar benen en viel regelmatig, woont in een verzorgingshuis. Twee maanden geleden kwam ze nog met haar rollator naar m’n huis gelopen (ca. 500 meter). Inmiddels is ze door de verzorging in een rolstoel gezet zodat ze niet meer kan vallen. Met de beste bedoelingen maar ik word ik verdrietig van. Als ik het goed begrijp zou ook zij met goede begeleiding / training en eiwitrijke voeding weer spierkracht kunnen ontwikkelen en (met rollator) lopen!

  20. Door: Jos Vermue Woensdrecht · 21-10-2019 om 21:36

    Gezonde voeding is ook biologisch fruit ,met schil en al eten’.
    Het consumptie rijp geplukte fruit (dit vind je niet in de supermarkt) ‘bevat de goede suikers en aroma .Als zodanig stimuleert het het eten van fruit,wat voor eenieder ‘maar ook voor ouderen ‘een pluspunt betekent .

    1. Door: Jos Vermue Woensdrecht · 22-10-2019 om 21:51

      Behalve gezond eten en goed bewegen is ook het (daarbij) plezier hebben een belangrijke factor.Gezamenlijk naar kust gaan kijken ,een dansje doen ,Jeu-de-boulle .Het liefste in de buitenlucht , een fruithapje hemen en genietenvan de kleine dingen.

  21. Door: Trees Wolters · 22-10-2019 om 18:11

    Zijn er ook inzichten over de invloed van voeding op artrose?

    Veel mensen boven de 60 hebben last van artrose en ik heb wel eens gehoord dat juist eiwit niet goed is en ontstekingen kan bevorderen.

  22. Door: Hilal Ahmed · 24-10-2019 om 00:22

    Vill.simlai pather.
    p/o.Baraputia.
    p/s.kampur.
    Dist.Nagaon
    Pin.782428

  23. Door: Hilal Ahmed · 24-10-2019 om 00:26

    Vill.Simlai pather
    P/o.Baraputia
    P/s.kampur
    Dist.Nagaon
    Pin.782428

  24. Door: Aukje Delahay · 24-10-2019 om 23:18

    Ouderen lezen de krant waarin jullie advertentie over het ouder worden. Ware het niet handig naast de wetenschappelijke artikelen ook voor de ouderen die de moeite nemen jullie www op te zoeken, korte info voor die ouderen zelf op te nemen. Eenvoudig lijstje met krachttraining oefeningen en lijstje welke voedingsmiddelen veel eiwitten bevatten. Jullie info gaat nu te veel over het hoofd van de ouderen heen naar de professionals. En dan vooral de hoogopgeleide professionals.

  25. Door: heleen klinkenberg · 30-10-2019 om 11:13

    Graag zou ik vernemen wat dan wel eiwitrijk eten is, dat echter niet de nieren zou belasten. Mijn nieren zijn uitstekend, maar ben 88 jaar en wil geen risiko daarmee nemen.
    0vergewicht nul – beweging elke dag uurtje wandelen –
    speel enigszins piano – lees veel. Laar maar weten. Heleen.

  26. Door: Joop Gans · 01-11-2019 om 16:14

    Voor de praktijk van alle dag:
    Hoeveel eiwitten van welke voedingsmiddelen kunnen ouderen – afhankelijk het lichaamsgewicht – het beste eten?
    Graag een aantal zinvolle lichaamsoefeningen voor ouderen.
    Alvast bedankt voor deze praktische informatie!

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *