De arbeidsmarkt verandert flink door de ontwikkeling van AI. Belangrijk om hiernaar te kijken bij studiekeuze. Hoe kun en wil je bij studiekeuze rekening houden met baankansen en de ontwikkeling van AI? En hoe kun je hierbij helpen als ouder/verzorger?
Wat is AI?
De afkorting AI staat voor ‘Artificiële intelligentie’ ofwel kunstmatige intelligentie. Op basis van allerlei gegevens kan dit taken uitvoeren waarvoor eerder menselijke intelligentie nodig was. ChatGPT is bijvoorbeeld een AI-programma, maar er zijn er nog veel meer. Elk van die programma’s ontwikkelt zich razendsnel.
Waarom bij studiekeuze rekening houden met AI?
Het UWV onderzoekt welke beroepen de grootste baankans geven. Maar de arbeidsmarkt gaat door AI naar verwachting flink veranderen, volgens de Sociaal Economische Raad (SER). Dit is een belangrijk advies orgaan van de overheid.
Ouders vinden baankansen vaak belangrijker dan studiekiezers. De meeste jongeren laten hun studiekeuze hierdoor nauwelijks leiden. Zij kiezen vooral uit interesse voor de inhoud van een studie.
Toch is kijken naar baankansen en hoe je hiermee rekening wilt houden bij studiekeuze belangrijk. Studeren kost veel geld. Als je na jaren studeren geen werk vindt in jouw vakgebied, kan dat heel vervelend zijn.
Hoe bij studiekeuze rekening houden met AI?
Vooral in de ICT-sector, specialistische zakelijke dienst verlening en de financiële dienstverlening wordt volgens de SER al veel gebruik gemaakt van AI. Dit wil niet zeggen dat daarin straks geen werk meer te vinden is. In die sectoren zijn vooral mensen nodig die goed kunnen werken met AI.
Onderzoekers zien een dalende werkgelegenheid onder Nederlandse jongeren in beroepsgroepen het meest vatbaar zijn voor automatisering door AI. Zij maakten een lijst van beroepen waar dit voor geldt.
Beroepen die nu weinig kans geven op werk zijn onder meer administratieve beroepen, tekstschrijvers, vertalers en grafisch vormgevers. Volgens Studiekeuze123 (een website betaald door het ministerie van Onderwijs) geven studies die technologie mixen met een ander vakgebied nu brede kansen. Er zijn ook opleidingen gericht op Artificial Intelligence
Hoe ouders hierbij kunnen helpen
Een bepaalde studie aanraden of ontraden vanwege baankansen, is geen goed idee. Jongeren maken de meest krachtige studiekeuze op basis van wat zij zelf belangrijk vinden.
Je kunt je kind hierover aan het denken zetten door vragen te stellen. Dit kan zonder het over een bepaalde studie te hebben. Bijvoorbeeld door te vragen hoe jouw kind denkt dat AI de arbeidsmarkt zal beïnvloeden. Op basis van wat je in dit artikel hebt gelezen kun je hierover samen praten. Hierbij kun je aan je kind vragen hoe belangrijk het baankansen vindt bij studiekeuze.
Is jouw kind geïnteresseerd in een studie met slechte baankansen? Stel hierover dan vragen zonder advies te geven. Bijvoorbeeld: Wat weet je van de baankansen na deze studie? Wat zou je doen als je na afstuderen geen werk kunt doen in dit vakgebied?
Kiezen voor baankansen of passie?
Kiezen voor betere baankansen is geen goed idee als het verlangen naar een bepaalde studie of carrière dwars blijft zitten. Is de interesse of passie van jouw kind sterk? Stel dan vragen over de inhoud en opzet van de opleiding. En laat je kind bekijken hoe het een zo goed mogelijk beeld kan krijgen van werkmogelijkheden in die richting. Wie echt gepassioneerd is voor een bepaald vakgebied maakt daarin uiteindelijk vaak toch carrière.