20 november 2025 | Categorie: Ervaringen, Studeren, Studiekeuze

Studiekeuze maken: beroepen en baankansen bekijken

Door Daniëlle Vogels

Voorlichter van studiekeuzebegeleiders

Nadenken over wat je wilt worden is niet nodig om een keuze te maken voor een studie aan hbo of universiteit. Maar kijken naar mogelijke beroepen en baankansen na een opleiding is wel belangrijk. Door de ontwikkeling van AI verandert de arbeidsmarkt. Hoe kun en wil je hiermee rekening houden?

studiekeuze maken

Waarom beroepen een baankansen bekijken bij studiekeuze?

Met veel studies op hbo’s en universiteiten kun je verschillende beroepen gaan uitoefenen. Daarom is het niet nodig na te denken over wat je wilt worden om een studie te kunnen kiezen. Maar het is wel slim om voordat je start te kijken naar mogelijke beroepen en baankansen van studies die je interessant vindt.

Studeren kost veel geld, en om een hbo- of universitair diploma te behalen moet je een paar jaar flink wat uren studeren. Onzettend vervelend om tijdens de opleiding te ontdekken dat je met het diploma hiervan geen werk kunt gaan doen dat jou leuk lijkt.

Hoe beroepen bekijken?

Bij beschrijvingen van opleidingen op de websites van universiteiten en hbo’s kun je vaak lezen over het werk van oud studenten, ook alumni genoemd. Hierover lezen kan je helpen te bepalen of je studie wel of niet wilt gaan volgen.

Veel studiekiezers kennen maar een zeer beperkt aantal beroepen. Op website Studiekeuze123 (betaald door de het ministerie van Onderwijs) vind je ook beschrijvingen en filmpjes van veel beroepen. Scroll hier ook eens door beschrijvingen van beroepen in verschillende sectoren om ideeën op te doen.

Stel jezelf, of je kind, hierbij deze vragen:

  • Welke beroepen lijken jou interessant en waarom?
  • Hoe denk je dat je werkweek er dan uitziet?
  • Welke opleidingen leiden op tot het beroep en welke opleidingsroute past het best bij jou?
  • Hoeveel tijd besteed je in dit beroepen aan verschillende bezigheden en waar doe je die?
  • Wat zou daarvan wel en niet bij jou passen? Hoe blijkt dit uit wat jij al doet en hebt gedaan op school, in je vrije tijd en tijdens bijbaantjes?

Hoe rekening houden met baankansen bij studiekeuze?

Het UWV onderzoekt in welke beroepen de kans op het vinden van een baan het grootst is en geeft hierover informatie. Het is geen goed idee om een opleiding vooral te kiezen vanwege de kans op een baan of goed salaris als je deze niet echt interessant vindt. Dan zal het erg lastig zijn om gemotiveerd te blijven en de studie succesvol af te ronden. Bovendien kan de arbeidsmarkt veranderen. Kijk ook naar effecten van de ontwikkeling van AI op de arbeidsmarkt.

studiekeuze maken

Studiekeuze maken: wetenschappelijk onderzoeker?

De meeste universitaire studies leiden op tot wetenschappelijk onderzoeker. Maar wat doet een wetenschappelijk onderzoeker eigenlijk? Veel studiekiezers hebben hier geen goed beeld van. Denk je aan een universitaire studie, dan is het slim om hierover te lezen en vragen te stellen tijdens Open dagen.

Veel studenten twijfelen op enig moment of ze de juiste keuze hebben gemaakt. Een beeld hebben van wat je na de studie zoal kunt gaan doen, kan dan helpen om gemotiveerd te blijven. Maar een klein deel van de universitair studenten wordt uiteindelijk wetenschappelijk onderzoeker.

Beroepenavonden en snuffelstages

Praten met iemand die een beroep uitoefent is nuttig om een beeld te krijgen van wat dit inhoudt. Veel scholen organiseren daarom beroepenavonden. Hiernaast snuffelstages regelen is slim, omdat zelf ervaren nog meer inzicht geeft.

Vraag aan kennissen die een beroep uitoefenen dat interessant lijkt of je een of enkele dagen mag komen kijken. Je kunt dit bijvoorbeeld via mail ook vragen aan organisaties en bedrijven die interessant lijken. Zij hebben niet altijd ruimte voor snuffelstages, maar je kunt werkgevers treffen die juist interesse hebben in jongeren die initiatief tonen door hier zelf om te vragen. Lees hoe Emma 30 snuffelstages liep in een tussenjaar en hoe dit haar hielp om een studiekeuze te maken.

Wat is de volgende stap naar studiekeuze?

Dit is het vierde artikel over deze zeven stappen naar een goed gefundeerde studiekeuze.

  1. Online makkelijk en goed breed oriënteren
  2. Verdiepen in inhoud en opzet van opleidingen
  3. Kijken naar beroepen en baankansen
  4. Studies vergelijken
  5. Deelnemen aan meeloopdagen/proefstuderen
  6. Studiemotivatie checken: kansen en risico’s van een tussenjaar 
  7. De knoop doorhakken

Klik op de link achter elk punt om te lezen wat je kunt doen om dat goed en zo makkelijk mogelijk te doen.

Je kunt deze stappen doorlopen aan de hand van 7 opdrachten in deze AI-tool met studiekeuzetraject. Hierbij maakte ik een handleiding van één A4-tje voor decanen, mentoren en studieloopbaanbegeleiders waarin staat hoe dit werkt en hoe je dit makkelijk kunt gebruiken voor begeleiding bij studiekeuze. Ouders/verzorgers kunnen deze ook gebruiken.

Door Daniëlle Vogels

Voorlichter van studiekeuzebegeleiders

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.