Decentrale selectie: Hoe bereid je je voor?

Door: Hermien Miltenburg · 26 oktober 2018
Categorie: Studiekeuze

Voor populaire studies zoals geneeskunde is de loting enige jaren geleden afgeschaft. Voor deze opleidingen geldt een ‘decentrale selectie’ procedure. Wat is dat, decentrale selectie? Hoe bereid je je daarop voor? Waarom is er decentrale selectie? En voor welke opleidingen geldt het?

decentrale selectie

Decentrale selectie, wat is dat?

Sinds een paar jaar moeten studenten die kiezen voor opleidingen als tandheelkunde, geneeskunde of mondzorgkunde meedoen aan een decentrale selectie. (Voor de de complete lijst opleidingen op hbo of universiteit met selectie of kijk op Studiekeuze123).
Bij de decentrale selectie kiest de opleiding de studenten uit waarvan ze denken dat die het beste passen bij hun opleiding. Studenten moeten zich voor 15 januari aanmelden voor de decentrale selectie. Voor 15 april krijgt de student de uitslag. Hij kan zich dan nog op tijd aanmelden voor een andere opleiding als hij afgewezen wordt. Er zijn ook regels waar de opleiding zich aan moet houden. Soms wordt een decentrale selectie ook wel ‘Numerus Fixus’ opleiding genoemd. Numerus Fixus (NF in het schema) betekent eigenlijk ‘beperkt aantal’.

Regels decentrale selectie

Voor de decentrale selectie gelden enkele landelijke regels. Zo mogen studenten in één jaar aan maximaal twee ‘decentrale selectieopleidingen’ meedoen met de selectieprocedure. Dat kan ook dezelfde opleiding zijn op twee verschillende instellingen. Voor geneeskunde, tandheelkunde, fysiotherapie en mondzorgkunde mag een student maar op één instelling meedoen met de selectieprocedure. Studenten mogen in totaal maximaal drie keer meedoen aan een selectieprocedure voor een opleiding. Maar soms mag je niet drie keer meedoen op dezezelfde universiteit voor bijvoorbeeld geneeskunde.

Hoe ziet de decentrale selectie eruit?

Bij de decentrale selectie wordt er soms ook gekeken naar eerdere onderwijsprestaties. Er wordt mogelijk gekeken naar de cijfers op 4 havo en 5 vwo. Soms is er ook een test. De opleiding kijkt of de student ‘intelligent’ genoeg is om de opleiding te halen. Belangrijk dat de student heel goed van te voren leest hoe de test eruit ziet en wat er van hem gevraagd wordt. Ook hier gaan opleidingen weer verschillend mee om. Een klusje dat je niet uit moet stellen tot het laatste moment. Vergelijk opleidingen ook op dit gebied.

Motivatie en persoonlijkheid

De opleiding kijkt ook naar persoonlijkheidskenmerken en motivatie. Een opleiding kan het bijvoorbeeld belangrijk vinden dat de student als vrijwilliger gewerkt heeft in de zorg. Zo heeft de student laten zien dat hij echt geeft om het helpen van zieke mensen. Ook kan een opleiding het belangrijk vinden dat de student dingen buiten de studie om doet. Doet de student aan sport? Zit hij op een toneelvereniging? Heeft hij interessante vakantiebaantjes gehad? Kan hij zich goed in anderen verplaatsen? Kan hij in een team werken? Staat de patiënt bij hem écht centraal?

Opleidingen bepalen zelf hun criteria

Opleidingen bepalen zelf wat ze belangrijk vinden. In Maastricht moet je bijvoorbeeld voor geneeskunde een heel CV inleveren met de bijbehorende bewijsstukken. In Nijmegen wordt er naar motivatie gekeken o.a. door het maken van een huiswerkopdracht waarin je feedback vraagt aan mensen in je omgeving en daarop reageert. Je moet ook een test maken waarmee je laat zien dat je je kunt verplaatsen in verschillende situaties.

decentrale selectie

Er wordt gekeken naar je ‘hoofd’ en je ‘hart’.

Googelen en doorvragen

Het gaat niet alleen om intellectuele kwaliteiten, de hele persoonlijkheid en de motivatie van de student spelen een rol. Denk je goed na over jezelf en kun je van je fouten leren? Ben je goed organiseren? Kun je makkelijk beslssingen nemen en verantwoordelijkheid dragen? Allemaal zaken die opleidingen belangrijk kunnen vinden.
Advies aan studenten: Vraag goed naar de selectiecriteria bij de verschillende opleidingen. Dat kan bijvoorbeeld op een Open Dag. Die selectiecriteria moeten opleidingen helder communiceren. Flink googelen helpt ook. En kent de scholier studenten die al eerder deze selectieprocedure hebben doorlopen? Daar kun je natuurlijk veel van leren. Op een meeloopdag ontmoet je bijvoorbeeld veel studenten van een opleiding.

Waarom decentrale selectie?

In het ‘oude’ lotingssysteem werd een student met gemiddeld een 8 op het eindexamen altijd aangenomen. De anderen moesten loten. Dat is natuurlijk willekeur. Een studie volgen is iets anders dan naar een casino gaan.  Het is ook maar de vraag of op deze manier de beste studenten worden geselecteerd. Daarom mag iedere opleiding nu zelf bepalen welke studenten ze aannemen. Ze kiezen de studenten die in hun visie het beste bij ze passen.

Werkgelegenheid en kwaliteit van de opleiding

Opleidingen mogen niet altijd zelf bepalen hoeveel opleidingsplaatsen er zijn. Voor geneeskunde bijvoorbeeld krijgt een opleiding een bepaald aantal plekken toegewezen.
Hierbij spelen twee zaken: werkgelegenheid en kwaliteit van de opleiding.
Het is niet zo handig veel mensen in een bepaalde richting op te leiden als er niet voldoende banen zijn. Dat is een teleurstelling voor de student maar ook een verspilling van overheidsgeld. Want het grootste deel van de kosten voor een opleiding wordt door de overheid betaald.
Er zijn ook opleidingen die een maximum aantal studenten willen omdat ze anders de kwaliteit van de opleiding niet kunnen garanderen. Deze opleidingen willen vooral voldoende aandacht aan de student blijven geven.

Welke opleiding hebben een decentrale selectieprocedure?

De meeste opleidingen kennen geen decentrale selectie. Het is verstandig als een student die kiest voor een decentrale selectie opleiding, ook een alternatief heeft. Is de student geïnteresseerd in gezondheid? Er zijn 269 opleidingen die over ‘gezondheid’ (zoekwoord ‘gezondheid’ intypen) gaan. Kijk hier ook zorgvuldig naar. En misschien zijn er ook opleidingen buiten het vakgebied ‘gezondheid’ die net zo interessant zijn… Zorg dan ook voor een ‘plan B’. Voor de opleidingen waarvoor geen decentrale selectie is, moet de student zich voor 1 mei opgeven. Deze mensen krijgen een studiekeuzecheck.

En misschien valt het mee…

Overigens komt het ook wel voor dat de belangstelling voor een bepaalde opleiding toch niet zo groot was als verwacht. Ook zijn er altijd studenten die alsnog afhaken. Dus… krijgt een student half april te horen dat hij het helaas niet geworden is… Het kan best zijn dat er nog studenten afvallen omdat ze bijvoorbeeld hun eindexamen niet hebben gehaald of zich terug hebben getrokken. Dan krijgt de scholier bijvoorbeeld in juni bericht dat hij toch kan beginnen aan de studie van je eerste keuze. Wel zaak dat je dan meteen bevestigt dat je begint aan de studie. Want anders wordt deze plek gegeven aan de volgende in de wachtrij…

Je inhoudelijk voorbereiden op decentrale selectie

Het is belangrijk dat studenten zich goed voorbereiden op de decentrale selectieprocedure.
Wat wordt er precies gevraagd? Moet je proeftentamen doen? Moet je teksten samenvatten? Hoe wordt er naar je motivatie gekeken? Hoe kijken ze naar je persoonlijkheidskenmerken? Dit verschilt van opleiding tot opleiding. Alle hbo’s en universiteiten gaan hier weer anders mee om.

Denk aan de regels en deadlines

De procedures van de decantrale selectie zijn soms ingewikkeld. De aanstaande student moet die heel goed doorlezen. De student moet ook echt goed naar de deadlines kijken. Die zijn onverbiddelijk. Ben je te laat met je aanmelden via Studielink, al is het een uur, dan is er al niets meer aan te doen. De deadlines zijn harde gegevens,

Denk ook goed na

Ik vind het belangrijk dat de student in de gaten houdt dat het niet alleen gaat om de decentrale selectie ‘halen’. Decentrale selectie is ook voor de student zelf een belangrijke stap in het studiekeuzeproces. Is deze opleiding echt de juiste voor mij? Ik ken meerdere studenten die na de decentrale selectieprocedure toch de conclusie trokken dat dit niet de goede opleiding voor hem of haar was. Dat is eigenlijk heel goed, er zijn immers genoeg andere mogelijkheden…

Je voorbereiden op decentrale selectie

Aanvullende eisen

In de lijst opleidingen zie je ook opleidingen met ‘aanvullende eisen’. Dat gaat dan over opleidingen waarvan het aantal studieplaatsen niet vaststaat en/of waar je bijzondere vaardigheden voor moet hebben. Denk bijvoorbeeld aan een opleiding tot docent dans of muziek. De toelatingstesten worden vanaf januari georganiseerd. Goed in de gaten houden. De aanmelddata verschillen per opleiding.

Stress

Natuurlijk is het stressvol als je niet weet of je aangenomen wordt voor de studie van je keuze. Het hele proces van decentrale selectie is ook niet makkelijk. De decentrale selectie valt ook nog samen met de periode van je eindexamen. Kies je voor een decentrale selectieopleiding? Begin dat extra vroeg met je studiekeuzeproces en volg verschillende meeloopdagen. Weet je zeker dat deze opleiding echt je droomstudie is?

 

Meer informatie: Webinar over Decentrale selectie

Hermien Miltenburg

Hermien Miltenburg

Oudervoorlichter bij Wageningen University & Research

Er zijn 2 reacties.

  1. Door: H. Aerden · 13-11-2017 om 21:44

    Beste Hermien,
    In het Voorbereidend Jaar Leiden – de prebachelor of premaster voor vluchtelingstudenten -geven we een ondersteunende lessenreeks over selectieprocedures.
    Veel elementen uit de webinar van WUR zijn voor hen informatief. Vanuit hun achtergrond stappen zij heel anders in de procedure: cijferlijsten- bijbaantjes – ruimte naast studie: het is voor hen heel anders. Vaak wordt het naast een selectie ook een Colloquium Doctum/ 21+toets.

    Graag zou ik van gedachten willen wisselen over specifieke tips voor mijn studenten.
    We zitten in de regio Leiden en ik heb (helaas maar) 1 student voor de WUR.

    1. Hermien Miltenburg

      Beste collega uit Leiden. Dank je wel voor het compliment. Natuurlijk vind ik het interessant samen tips uit te werken voor de specifieke doelgroep studenten die je noemt. Aan dit blog werken veel universiteiten, hogescholen en middelbare scholen mee. Het is waar dat WUR het blog faciliteert, maar het is zeker niet uitsluitend bedoeld voor (as.) studenten en hun ouders van WUR, we maken het blog voor het hele hoger onderwijs in Nederland. Mail of bel me, dan gaan we samen een plan uitwerken. Het resultaat krijgt t.z.t. Ook hier een plekje. Hermien.miltenburg@wur.nl of 0317484455

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.