Goede studiekeuze maken? Gebruik deze checklist met AI-tool!
Door Daniëlle Vogels
Een goede studiekeuze maken is niet moeilijk. Ik maakte een checklist die laat zien wat nodig is voor een goed gefundeerde keuze. Hierbij beschrijf ik hoe je elk punt hiervan zo makkelijk en goed mogelijk kunt afvinken, en hoe ouders/verzorgers en professionele studiekeuzebegeleiders hierbij kunnen helpen. Om de kans op een onnodige studiestop zo klein mogelijk te maken, en onnodige twijfel te kunnen loslaten.
Dit is het eerste artikel in een serie. Hierin krijg je een overzicht van de complete checklist en leg ik uit hoe je deze kunt gebruiken, ook als ouder.
Gratis AI-tool voor studiekeuze
Samen met AI-experts van Wageningen University & Research maakte ik deze gratis AI-tool waarmee je deze checklist aan de hand van enkele opdrachten kunt doorlopen. Hierbij maakte ik een handleiding voor decanen, mentoren en studieloopbaanbegeleiders, waarin zij op één A4-tje kunnen lezen hoe dit werkt en hoe zij dit makkelijk kunnen gebruiken voor begeleiding van leerlingen havo/vwo-bovenbouw en studenten (voor)laatste jaar mbo niveau 4.
LET OP: verkeerd gebruik van ChatGPT bij studiekeuze kan zorgen voor een slecht gefundeerde studiekeuze.
Hoezo is een goede studiekeuze maken niet moeilijk?
Waarom lijkt een goede studiekeuze maken moeilijk? Ten eerste omdat er ontzettend veel opleidingen zijn. Bovendien zijn veel jongeren bang dat ze hun toekomst vastleggen met het kiezen van een studie. Dit klopt niet. Tijdens en ook na de opleiding zijn er nog veel mogelijkheden om bij te sturen.
In volgende artikelen in deze serie geef ik onder meer tips om te kunnen ontdekken welke studie en welke beroepen eventueel bij je kunnen passen. Maar veel zelfkennis heb je niet nodig om een goed gefundeerde keuze te maken.
Belangrijkste redenen voor studiestop
Een heleboel jongeren die in het eerste jaar stopten met de studie is gevraagd naar hun belangrijkste redenen voor de studiestop (zie pagina 27 in dit rapport). De belangrijkste redenen voor een ‘verkeerde’ studiekeuze waren:
- de verwachting is niet uitgekomen (48%)
- de manier van onderwijs sloot niet aan (34%)
- onvoldoende motivatie (34%)
- niet thuis voelen (28%)
De complete studiekeuze checklist
De meeste studiestoppers hadden dus geen goed beeld van de studie voordat ze eraan begonnen. De kans dat een studie anders is dan je verwacht, of dat de manier van onderwijs niet bij je past, kun je goed verkleinen door goed te oriënteren. In de artikelen waarnaar de links in onderstaande lijst verwijzen lees je hoe je dit makkelijk kunt doen.
Hier zie je de complete checklist voor een goed gefundeerde studiekeuze (klik op de link achter elk punt om te lezen wat je kunt doen om dat goed en zo makkelijk mogelijk af te vinken, en hoe ouders hierbij kunnen helpen):
- Je hebt gekeken naar een flink aantal andere studies
- goed verdiept in de inhoud en opzet van de studie,
- een beeld van werk dat je daarna kunt doen,
- goed vergeleken met andere studies,
- deelgenomen aan een meeloopdag,
- en je bent gemotiveerd om met de studie te starten!
Twijfels tussen studies of een tussenjaar?
Twijfels tussen een paar studies? Vink voor elk van die studies deze lijst af. Lijken ze daarna nog allemaal even geschikt, en heb je alle plussen en minnen van die studie op een rijtje gezet, probeer dan te voelen in welke je het meest zin hebt. Vind je dit lastig, probeer dit dan eens. Schrijf de studies waar je tussen twijfelt elk op een briefje. Vouw deze op en neem je voor dat je gaat studeren welke je hier ongezien uit kiest. Lees vervolgens wat er op dit briefje staat. Voel je opluchting of teleurstelling als je dit leest? Dan weet je genoeg.
Werkt ook dit niet, loot dan eenvoudigweg tussen deze studies. Want deze zijn allemaal goed en een beter gefundeerde keuze kun je niet maken.
Een eventueel tussenjaar voorafgaand aan de overstap naar een vervolgopleiding kan op al die dingen positieve en negatieve effecten hebben, afhankelijk van hoe zo’n jaar wordt ingevuld. Hierover schreef ik gratis e-gids ‘Studiesucces en tussenjaar: kansen en gevaar’.
Voor wie het sowieso vaak lastig vindt om knopen door te hakken schreef ik gratis e-gids Keuzekracht (leestijd +/- 15 minuten). Met persoonlijke voorbeelden en tips voor extra keuzekracht voor studie en andere lastige keuzes.
De beste keuze?
Er is niet één beste keuze. Meerdere studies kunnen een goede keuze zijn en zorgen voor een fijne carrière. Een goede studiekeuze is trouwens niet het enige dat nodig is om een studie succesvol te kunnen afronden. Onder meer studievaardigheden, zelfstandigheid, een goede mentale gezondheid, zelfdiscipline en doorzettingsvermogen zijn hiervoor ook nodig.
Krijg je twijfels tijdens de studie, of gaat studeren niet goed? Neem dan contact op met de studieadviseur. Die helpt je kijken wat je dan het best kunt doen. De studieadviseur kan je informatie geven over mogelijkheden voor hulp bij studeren, over keuzemogelijkheden binnen de opleiding en eventueel switchen naar een andere opleiding. Volgt hieruit een studiestop en switch, dan is er geen reden voor spijt. Je hebt gedaan wat je kon om een zo goed mogelijke keuze te maken en daarvan geleerd.
De studiekeuze checklist voor ouders
Voor ouders is deze checklist ook handig. Ik hoop dat je deze niet gebruikt om je kind aan te sporen. Bij de meeste jongeren zorgt dit voor weerstand. Je kunt aan de hand van deze lijst het best vragen stellen aan je kind en hierbij informatie geven die helpt om een goede keuze te maken. Voorbeelden hiervan lees je in de artikelen waar de links in de lijst hierboven naar verwijzen.