Studiekeuze maken met ChatGPT? Dit moet je weten!
Door Daniëlle Vogels
Verkeerd gebruik van ChatGPT kan zorgen voor een slecht gefundeerde studiekeuze. ChatGPT gebruiken bij studiekeuze? Dit moet je weten!
Waarom ChatGPT niet zomaar gebruiken bij studiekeuze?
ChatGPT gebruiken bij studiekeuze lijkt handig. Je kunt het bijvoorbeeld vragen studies met elkaar te vergelijken. Maar omdat het veel fouten maakt, moet je alle antwoorden die het geeft controleren. Je kunt beter en sneller zelf studies vergelijken op betrouwbare websites.
De inhoud van opleidingen kun je beter vergelijken door hierover te lezen op de websites van onderwijsinstellingen die deze opleidingen aanbieden. Heb je hierover vragen, dan kun je die vaak makkelijk stellen via een contactmogeijkheid op de pagina waar de opleiding staat beschreven. Bijvoorbeeld aan een studieadviseur van de opleiding. Vaak is ook chatten met studenten mogelijk.
Voor een goed gefundeerde keuze is ook nodig dat je de sfeer gaat proeven en ervaart hoe het is om een opleiding te volgen. Van de ruim 1 op 4 studiestoppers in het eerste jaar op hbo’s en universiteiten geeft 28% aan dat ze zich niet thuis voelden. Daarom is meelopen met een student belangrijk bij studiekeuze.
Gevaar van gebruik ChatGPT bij studiekeuze
Het grootste gevaar van gebruik van ChatGPT bij studiekeuze is dat dit je ongemerkt kan sturen. AI-chatbots geven vertekend stemadvies en sturen kiezers ongemerkt, waarschuwde de Autoriteit Persoonsgegevens bij de laatste verkiezingen. Bepaalde politieke partijen kwamen vaker als eerste keuze naar voren dan anderen, zonder dat duidelijk was waarom en hoe dit gebeurde.
Hetzelfde kan gebeuren bij gebruik van ChatGPT bij studiekeuze. Je kunt het laten weten wat jouw interesses zijn, waar jij goed in bent en wat jij belangrijk vindt, en dan vragen welke studies bij jou passen. Dit lijkt misschien goed en makkelijk. Maar als je dan vooral naar die opleidingen kijkt, laat je jouw keuze sturen door ChatGPT. Terwijl niet duidelijk is hoe adviezen die dit geeft tot stand komen.
Gratis custom GPT voor studiekeuze
Samen met AI-experts van Wageningen University & Research maakte ik een gratis bruikbaar studiekeuzetraject in ChatGPT. Dit is een custom GPT die geen adviezen geeft en niet verwijst naar bepaalde opleidingen.
Studiekiezers krijgen hierin opdrachten en informatie waarmee ze zelf goed opleidingen kunnen zoeken op internet, kunnen bepalen of die passend zijn, en de ‘studiekeuzeknoop’ kunnen doorhakken.
Dit traject starten kan eenvoudig door ‘hallo’ te typen. De eerste keer dat je dit doet krijg je een kort welkomstbericht met uitleg. Daarin staat de tip om je antwoorden bij elke opdracht zelf te bewaren, zodat je een volgende keer makkelijk verder kunt waar je gebleven was. Omdat deze tool niet onthoudt wat gebruikers doet. Dit zijn de onderdelen van dit traject:
- Goed en makkelijk studies zoeken op internet
- Belangrijke informatie over studies
- Mogelijkheden na de studie
- Studies vergelijken
- Sfeer proeven en ervaren
- Kansen en risico’s van een tussenjaar
- De knoop doorhakken
Hierbij maakte ik een handleiding voor decanen en mentoren waarin zij op één A4-tje kunnen lezen hoe dit werkt en hoe zij dit makkelijk kunnen gebruiken voor begeleiding van leerlingen havo/vwo-bovenbouw en studenten (voor)laatste jaar mbo niveau 4.
Waarom deze custom GPT voor studiekeuze?
Gemiddeld stopt ruim 1 op 4 eerstejaars op hbo’s en universiteiten. De meeste hiervan hebben dan een deel van een tussenjaar en starten het volgende collegejaar met een andere studie. Een studiestop is geen ramp. Je kunt hier iets van leren. Maar voor jongeren die mentaal kwetsbaar zijn kan dit problemen geven. Bovendien zorgt een studiestop voor vertraging en dat kost geld.
Ondanks inspanningen van onderwijsinstellingen is het percentage studiestoppers al jaren hetzelfde, afgezien van een kleine daling tijdens corona. Op veel scholen hebben mentoren deels de taak gekregen om leerlingen te begeleiden bij studiekeuze. Omdat zij leerlingen vaker zien dan de decaan en die hiervoor te weinig tijd heeft. Maar mentoren zijn vakdocenten die hiervan vaak weinig weten, en hebben hiervoor weinig of geen geschikte materialen, merkte ik bij workshops die ik geef aan mentoren.