Studiemotivatie checken: belangrijk bij studiekeuze

Hoe gemotiveerd ben je om te starten met een opleiding? Ook als de studiekeuze al duidelijk is, is het goed hierover na te denken. Een voorkeur voor een bepaalde studie betekent niet altijd dat er sprake is van een goed gefundeerde keuze en van een sterke motivatie om te studeren. Wat kun je doen als de motivatie (nog) niet sterk is?

Leerplicht en motivatie om te studeren

De leerplicht vervalt als je 16 jaar bent en een diploma havo, vwo of mbo (niveau 2 of hoger) hebt. Doorstuderen is dan niet verplicht. Bij bepaalde studies en vakken geldt wel een aanwezigheidsplicht. Kom je daar niet zonder goede reden, dan krijg je geen straf of probleem met een leerplichtambtenaar. Het gevolg kan wel zijn dat je het vak of de studie niet kunt afronden.

Studiestoppers onvoldoende gemotiveerd

Gemiddeld stopt ruim 1 op de 4 eerstejaars op hbo’s en unversiteiten met de studie. 34% van de studiestoppers gaf in een enquête aan ‘onvoldoende gemotiveerd’ te zijn (zie pagina 27 in dit rapport). Redenen die ook vaak werden genoemd: ‘verwachting niet uitgekomen’ (48%),  en ‘manier van onderwijs’ (34%). Goed verdiepen in de inhoud en opzet van de studie is daarom belangrijk. Elke student komt minder leuke vakken en opdrachten tegen. Om ook die succesvol te kunnen afronden is een sterke motivatie onmisbaar.

De sterkste studiemotivatie heb je als je gaat studeren omdat je dit zelf echt wilt. Dus niet omdat de meesten dit doen, omdat je ouders dit fijn vinden, of omdat je niet weet wat je anders zou willen doen.

Goede redenen voor een tussenjaar?

Bij voorlichtingen aan studiekiezers en ouders krijg ik vaak de vraag ‘Wat zijn goede redenen voor een tussenjaar?’ Mijn antwoord is dat je beter kunt nadenken over de vragen ‘Wat zijn goede redenen om te starten met studeren?’ en ‘Wanneer ben je klaar voor een sterke studiestart?’

Veel geld en reizen zijn niet per se nodig om in een tussenjaar kansen op een fijne (studie)loopbaan te vergroten. Maar een tussenjaar geeft wel risico’s. In gratis e-gids ‘Studiesucces en tussenjaar: kansen en gevaar’ beschrijf ik 7 benodigdheden voor studiesucces in het hoger onderwijs, en hoe een tussenjaar hierop negatieve en positieve effecten kan hebben. Dat zijn deze benodigdheden:

• Studiemotivatie
• Goed gefundeerde studiekeuze
• Zelfstandigheid
• Zelfdiscipline en doorzettingsvermogen
• Studievaardigheden
• Goede mentale gezondheid
• Geld

Invloed van ouders/verzorgers

Ouders/verzorgers hebben grote invloed op de afweging ‘meteen studeren of een tussenjaar’. En ze hebben grote invloed op de invulling van een tussenjaar. Samen met bijzonder hoogleraar Leeromgeving en -loopbanen Marinka Kuijpers schreef ik daarom een gratis tussenjaar e-gids voor ouders/verzorgers (leestijd +/- 20  minuten).

Motivatie om te studeren en studiekeuze

Ben je weinig gemotiveerd om te starten met studeren? Dan lijkt een tussenjaar misschien extra spannend. Maar met weinig motivatie gaan studeren vergroot de kans op een studiestop.

Een tussenjaar zorgt niet automatisch voor een betere studiekeuze. Studenten die een tussenjaar hadden stoppen gemiddeld niet minder vaak met de studie. Neem je een tussenjaar, ga hierin dan (verder) aan de slag met deze zeven stappen naar een goed gefundeerde studiekeuze.

1. Online makkelijk en goed breed oriënteren
2. Verdiepen in inhoud en opzet van opleidingen
3. Kijken naar beroepen en baankansen
4. Studies vergelijken
5. Deelnemen aan meeloopdagen/proefstuderen
6. Studiemotivatie checken: kansen en risico’s van een tussenjaar
7. De knoop doorhakken

Klik op de link achter elk punt om te lezen wat je kunt doen om dat goed en zo makkelijk mogelijk te doen.

Je kunt deze stappen doorlopen aan de hand van 7 opdrachten in deze AI-tool met studiekeuzetraject. Hierbij maakte ik een handleiding van één A4-tje voor decanen, mentoren en studieloopbaanbegeleiders waarin staat hoe dit werkt en hoe je dit makkelijk kunt gebruiken voor begeleiding bij studiekeuze. Ouders/verzorgers kunnen deze ook gebruiken.