Verkeerde studie gekozen? Twijfel over studiekeuze?

Door: Hermien Miltenburg · 23 november 2017
Categorie: Financiën

Uw zoon of dochter komt thuis met de opmerking: “Ik heb de verkeerde studie gekozen!” Herkent u deze situatie? Hij of zij is dit studiejaar enthousiast aan een universiteit of hogeschool begonnen en nu komt de twijfel. Wat doet u als ouder? (Lees ook ‘studiepunten niet halen’)

 

verkeerde studie gekozen?

Stoppen met de studie?

Heel wat eerstejaars stoppen met hun opleiding. Op sommige instituten is de uitval laag, bij andere opleidingen is de uitval veel hoger. Gemiddeld stopt 30% van de hbo studenten en 20% van de universitaire studenten in het eerste jaar. Soms is dat vrijwillig, soms is dat omdat ze een negatief bindend studieadvies (BSA) krijgen. Ze halen niet genoeg studiepunten om door te mogen gaan naar het tweede studiejaar (lees ook: studie niet afgemaakt).

Twijfel aan de studiekeuze…

Heel wat eerstejaars beginnen ook in de eerste maanden van het studiejaar te twijfelen. Heb ik wel de goede keuze gemaakt?
Twijfel aan de studiekeuze hoort er wel een beetje bij. 100% de juiste keuze bestaat niet. Maar voelt de student een ‘klik’ met de inhoud van de opleiding, de medestudenten, het instituut en de docenten? Dan komt het meestal wel goed. Dan heeft de student meestal niet de verkeerde studie gekozen.

Eerstejaars vakken zijn basisvakken

Studiekiezers realiseren zich vaak niet dat er in het eerste studiejaar ook veel basisvakken gegeven worden. Je kiest voor een bepaald beroep of specialisatie maar eerst moet er een basis gelegd worden. Dat zijn vaak algemene vakken zoals wiskunde, scheikunde, Engels… Brede vakken die lijken op de middelbare schoolvakken. Sommige lesprogramma’s in het eerste studiejaar hebben best veel van deze basisvakken. Dat is niet zo motiverend. De twijfel slaat toe.

Praat met ouderejaars

Herkent u dit bij uw zoon of dochter?  Dan wil ik graag de tip meegeven uw kind eens te vragen met ouderejaars te praten. Studenten die al een beetje verder zijn met de opleiding kunnen vertellen waar al die basisvakken voor dienen en dat die leuke motiverende vakken er ook aankomen. Uw zoon of dochter zal ontdekken dat hij niet de enige was die twijfelde in zijn eerste studiejaar. Het hoort er een beetje bij…

Praat met de studieadviseur of studieloopbaanbegeleider

Er zijn ook professionals die uw zoon of dochter kunnen helpen. Denkt uw zoon of dochter dat ze de verkeerde studie heeft gekozen dan is de studieadviseur of studieloopbaanbegeleider van de opleiding het eerste aanspreekpunt.  Hij kan meedenken met de student over vragen als: ‘Zijn er speciale belemmeringen en zijn die oplosbaar?‘Is het onderwerp van de opleiding wel goed maar moet het een ander niveau zijn?’’ Zou mbo, hbo of wo misschien een beter niveau voor jou zijn’ ‘Is het niveau waarop je studeert goed maar moet het nét een andere opleiding zijn?’

Switchen nog mogelijk?

Veel opleidingen lijken erg op elkaar. Maar juist redelijk kleine accentverschillen in inhoud of aanpak kunnen voor de student verschil maken. Juist omdat alle opleidingen in het begin veel ‘basisvakken’ behandelen kan de student in het eerste jaar soms nog van studie veranderen en de studiepunten die hij al gehaald heeft meenemen. De studieadviseur van de opleiding weet hier alles van.

Neem zelf de regie

De studieadviseur of studieloopbaanbegeleider wil de student graag helpen. Maar…. de student moet wel zélf het initiatief nemen. De begeleider komt niet zomaar naar hem toe.  De student moet advies vragen. Dat is vooral belangrijk als er speciale omstandigheden of belemmeringen zijn.

Praten met de decaan van de oude middelbare school

Het kan ook helpen als uw zoon of dochter weer eens contact opneemt met de decaan van de oude middelbare school. Hij kan met de student terugkijken naar het studiekeuzeproces. Welke keuzes zijn er gemaakt? Welke twijfels had de student toen? Hoe kijkt er nu tegenaan? Het gebeurt vaker dat studenten die twijfelen, terugkijken op hun studiekeuzeproces. Ze ontdekken soms, als ze ‘de film nog eens terugdraaien’, dat dit toch de beste keuze was.

Waar je aan begint maak je ook af…

Ik hoor studenten nog wel eens zeggen dat de afspraak thuis was: ‘waar je aan begint maak je ook af’. Ik kan dat als moeder begrijpen en op zich is het ook een goed advies. Maar aan de andere kant… een bacheloropleiding van drie of vier jaar is een lange tijdsinvestering. En als de keuze écht verkeerd was… opnieuw een andere bacheloropleiding volgen als je al een bacheloropleiding hebt afgesloten is erg duur.

Is het écht de verkeerde studie?

De student moet zich ook afvragen of het écht de verkeerde studie was. Naarmate de opleiding vordert komt er steeds meer keuzevrijheid. De student kan steeds meer zijn eigen studietraject invullen.
Zo kan de opleiding weer meer gaan lijken op de wensen die de student heeft. Een deel van de bacheloropleiding is  de ‘minor‘. Dat is een deel van de opleiding, meestal een half jaar, dat de student in kan vullen met vakken die heel anders mogen zijn dan de vakken van zijn ‘eigen’bacheloropleiding. Zo kan de student zijn opleiding ook aanpassen aan zijn wensen.

Masterkeuze

Na een bacheloropleiding op de universiteit zal er een masteropleiding volgen. Dit kan ook een behoorlijk andere master zijn. Ook dit perspectief kan de student helpen ‘door te zetten’. Studiekeuze gaat eigenlijk door zo lang je studeert.

Geldzaken… stoppen vóór 1 februari

Als de student stopt met de opleiding heeft dat natuurlijk ook financiële gevolgen. Stopt de student voor 1 februari, dan geeft de onderwijsinstelling soms een deel van het collegegeld terug. Dat moet de student aanvragen bij de instelling waar hij studeert. Stopt hij, dan moet hij dat doorgeven aan de onderwijsinstelling. Hij moet het ook doorgeven aan DUO in verband met de studiefinanciering.

Geldzaken…de studiefinanciering

Krijgt de student voor het eerst studiefinanciering voor hbo of universiteit en stopt hij in het eerste jaar met de studie voor 1 februari? Het studentenreisproduct (OV kaart) en eventueel aanvullende beurs worden dan automatisch een gift. Ook als de student later geen diploma haalt (lees ook studiefinanciering in het kort)

Voorwaarde

Er is één voorwaarde: je mag in hetzelfde studiejaar geen studiefinanciering meer aanvragen voor een hbo of universiteit.
Let op: De aanvullende beurs is de beurs die een student kan krijgen als zijn ouders minder inkomen hebben of als hij meer studerende broers en zussen heeft. Deze regeling, dus het omzetten in een ‘gift’, geldt niet voor de ‘gewone’ studielening. Die moet gewoon terugbetaald worden.

Na je eerste jaar ontdekken dat je de verkeerde studie hebt gekozen?

Een student die ná het eerste jaar ontdekt dat hij de verkeerde studie heeft gekozen heeft een groter probleem. Hij moet binnen tien jaar een diploma halen, ook als hij tussendoor een tijdje stopt met studeren. De eventuele aanvullende beurs en het studentenreisproduct moeten in geval van stoppen helemaal terugbetaald worden. Komt dat diploma er wel, dan is de aanvullende beurs een gift.  Ook het reisproduct is een gift. Meer informatie hierover vindt u in het artikel studiefinanciering in het kort of bij www.duo.nl.

verkeerde studie gekozen en geldzaken

Meer weten over ‘de verkeerde studie gekozen.’

Er is onderzoek gedaan door het ministerie van OCW naar ‘de verkeerde studie’ en ‘studieuitval’. De voornaamste conclusies:

De helft van de uitvallers in het eerste studiejaar zegt:

  • Ik heb de verkeerde studie gekozen, ik heb niet genoeg tijd genomen voor studiekeuze
  • Mijn verwachting over de studie is niet uitgekomen
  • Ik had te weinig motivatie, ik had een verkeerd beeld van de studie.

Ongeveer een kwart van de uitvallers:

  • De universiteit/hbo moet betere voorlichting geven
  • De universiteit of het hbo moet meer begeleiding geven in het eerste jaar.

Doorgaan met denken over de toekomst

Overkomt het u als ouder dat uw zoon of dochter de verkeerde studie heeft gekozen? Dan is het belangrijk dat u goed met uw kind praat. Maak samen een plan voor de rest van het studiejaar. Laat ook vastleggen welke tentamens gehaald zijn.

Dagbesteding

Jongvolwassenen hebben vaak baat bij afspraken over een ‘dagbesteding’. Informatie hierover vindt u onder het kopje ‘tussenjaar’. Zorg ervoor dat de focus blijft op nadenken over de toekomst: ‘een eigen bedrijf beginnen’, ‘werken‘ of toch weer studeren?

sparen voor de toekomst van uw kind

Nieuws over studiekeuze en studeren volgen? Vul uw e-mail adres in (rechts) en u ontvangt telkens de nieuwste blogartikelen.

Dit artikel is 7825 keer gelezen.
Hermien Miltenburg

Hermien Miltenburg

Oudervoorlichter bij Wageningen University & Research

Er zijn 7 reacties.

  1. Door: Binn1997 · 27-01-2018 om 20:19

    Leuke blog! Zelf heb ik al twee keer de verkeerde studie gekozen, inmiddels heb ik 3 studies gevolgd en in februari ga ik toch mijn tweede studie vervolgen. Een ding is heel belangrijk in mijn ogen: switchen is niet fout, zelfs niet na 2 of drie keer. Op deze leeftijd ben je enorm zoekende. Als je op weg bent naar jouw geluk, is het allemaal goed. Mijn verhaal is hier te lezen: https://blogbybinn.nl/kiezen-voor-geluk/

    1. Hermien Miltenburg

      Dag Binnita, Wat leuk dat je je artikel doorstuurt ( https://blogbybinn.nl/kiezen-voor-geluk/https://blogbybinn.nl/kiezen-voor-geluk/). Een goede bijdrage aan dit blog. Ik zou het graag in zijn geheel plaatsen op dit blog, liefst met een foto van jou erbij. Vind je dat goed?
      En ik ben het helemaal met je eens dat je door moet blijven zoeken naar je geluk. ‘Verkeerde’ stappen zetten horen er ook bij. Ik ben het ook helemaal met je eens dat je door moet gaan. Ontdek je dat je een ‘verkeerde’ studie hebt gekozen, denk dan goed na wat er wel goed was en bij je paste en ook over wat er niet goed ging en niet bij je paste. Daar leer je van. In die zin zijn er geen verkeerde keuzes. Onnadenkend een stap zetten zonder echt goed te tijd te nemen voor studiekeuze is eigenlijk de enige echte verkeerde stap die je kunt zetten in het studiekeuzeproces. Van al je andere omzwervingen leer je. Dat heb jij ook gedaan. Als ik zo je verhaal lees heb ik alle vertrouwen in je toekomst.

  2. Door: Jolanda · 30-03-2018 om 12:14

    Ik ben benieuwd of het terugbetalen van het reisproduct ook nog geldt, als je stopt met een studie in het eerste studiejaar na 1 februari 2018 en pas na een tussenjaar weer opnieuw start in een andere hbo studie. Dus in studiejaar 2019/2020.
    Ik kan daar nergens concrete informatie over vinden.

    1. Hermien Miltenburg

      Dag Jolanda, goede vraag. Na de Pasen vraag ik het aan DUO.

    2. Hermien Miltenburg

      Dag Jolanda, Ik heb overlegd met DUO: ‘Als een student in het eerste jaar hoger onderwijs de aanvraag studiefinanciering vóór 1 februari stopzet, dan geldt de ‘1 februari –regel’ die er voor de nieuwe lichting studenten (‘leenstelsel’) op neer komt dat de tegenwaarde van het reisproduct tot en met januari (als zijnde onderdeel van de prestatiebeurs) wordt omgezet in een gift mits de aanvraag niet eerder dan vanaf het volgende studiejaar wordt hervat.
      Zet je de aanvraag later stop dan geldt geen uitzonderingsregel en wordt het reisproduct alleen omgezet in een gift bij behalen diploma of zwaarwegende omstandigheden op grond waarvan geen diploma kan worden behaald.’
      Ik interpreteer het dus als volgt: Als een student voor 1 februari stopt is het reisproduct een gift. Als de student het volgende studiejaar of later (na een tussenjaar) weer gaat studeren, dan is er sprake van een nieuwe ronde en wordt het reisproduct een gift als er een diploma wordt gehaald.

  3. Door: Giancarlo · 23-04-2018 om 10:07

    Hey,

    Als je al twee jaar stufi hebt ontvangen en dan van studie switcht. Heb je dan alsnog maar 5 jaar recht op stufi, omdat je hier normaal gesproken 7 jaar recht op hebt. Of gaat de periode van 7 jaar dan weer opnieuw in, dat die twee jaar alleen meetellen voor de 10 jaar max? Ik kan hier namelijk geen duidelijke informatie over vinden.

    1. Hermien Miltenburg

      Dag Ciancarlo. Hoe lang u studiefinancriering krijgt is afhankelijk van de opleiding die u volgt.
      Op http://www.DUO.nl kunt u het volgende lezen (zoekfunctie: recht op studiefinanciering); De periode van 7 jaar gaat niet opnieuw in. In totaal gaat het over 7 jaar die je binnen 10 jaar moet opnemen.
      Hbo en universiteit
      Voor een 2-jarige Associate degree en een 4-jarige studie kunt u in totaal 7 jaar studiefinanciering krijgen. Dit is 7 jaar lening en collegegeldkrediet. Daarvan krijgt u de eerste 5 jaar ook het reisproduct. De aanvullende beurs krijgt u alleen de eerste 4 jaar. Hoeveel studiefinanciering wordt omgezet in een gift, ziet u op Gift of terugbetalen.
      Voor studies die officieel meer dan 4 jaar duren, krijgt u langer studiefinanciering en reisproduct. Ook voor een masteropleiding en een lerarenopleiding kunt u soms langer studiefinanciering krijgen.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.