Met hbo propedeuse naar universiteit

Door: Hermien Miltenburg · 7 mei 2018
Categorie: Studeren

Een vraag die ik vaak van ouders krijg is: ‘Kan mijn kind ook met een hbo propedeuse naar de universiteit?’ Een vraag waar ik graag dieper op inga. Met hbo propedeuse naar universiteit?

Met hbo propedeuse naar universiteit? Is dit passend voor uw kind? Is hij een denker of een doener?

Met hbo propedeuse naar universiteit? Is dit passend voor uw kind? Is hij een denker of een doener?

Twee bacheloropleidingen

Om de vraag ‘met hbo propedeuse naar universiteit?’ goed te beantwoorden wil ik eerst iets meer vertellen over de twee verschillende bacheloropleidingen.
Haast elke opleiding kun je op hbo of op wo (universitair) niveau doen. De hbo bacheloropleiding duurt vier jaar, de wo bacheloropleiding duurt drie jaar. Volg je de hbo opleiding biotechnologie dan word je opgeleid tot bijvoorbeeld projectleider of manager in de biotechnologie. Volg je de wo bacheloropleiding biotechnologie dan word je uiteindelijk wetenschapper in de biotechnologie. Dan moet je na je bacheloropleiding nog wel een aanvullende masteropleiding doen. Pas dan is je universitaire opleiding afgerond. Maar niet iedere universitair afgestudeerde wordt wetenschapper. Ook na een universitaire opleiding kun je projectleider of manager worden. Wat is dan het verschil?

Twee verschillende bacheloropleidingen

Twee verschillende bacheloropleidingen

Andere aanpak

Er zijn veel overeenkomsten tussen hbo en wo. Het zijn allebei opleidingen die heel wat van de student vergen. Je moet vooral gemotiveerd zijn om een van beide opleidingen te volgen. Je moet goed kunnen studeren en plannen. Ook moet je kunnen samenwerken met andere studenten. Je moet zelfstandig kunnen werken. En, heel belangrijk, het moet je ook lukken op tijd te ontspannen.
Beide opleidingen leiden op tot een beroep op hoger niveau.
Er zijn ook verschillen. Op het hbo zal de student veel meer toegepaste theorie krijgen. Hij krijgt veel meer praktijk. De student wordt primair opgeleid tot een professional die op hoger niveau kan werken. Op de universiteit krijg je veel meer theorie. De student leert hoe hij onderzoek moet doen. Hij wordt ook primair opgeleid tot wetenschapper.
In de praktijk is de scheiding niet zo zwart-wit, maar dit is wel het uitgangspunt.

Andere vragen

Ik heb leservaring op hbo én wo. Wat me altijd opviel was dat de studenten andere vragen stellen. Op het hbo hoorde ik heel vaak: ‘interessant wat je vertelt… Maar wat heb ik hieraan in de praktijk?’ Op de universiteit hoorde ik: ’interessant wat je vertelt… Maar is er ook bewijs voor? Is er nog aanvullende kennis? Zijn er ook andere visies?’
Ik breng het nu een beetje zwart-wit… Maar dit is wel de kern van de vragen die ik als docent kreeg.
Hbo studenten: Vooral veel interesse in praktische toepassingen.
Wo studenten: Vooral kritische vragen naar meer kennis.
De insteek van beide groepen studenten vind ik even belangrijk. Beide aanpakken zijn, denk ik, onmisbaar. En nogmaals… ook op het hbo wordt er goed onderzoek gedaan en op de universiteit gaat het ook om de praktijk. Beide typen onderwijs lopen deels in elkaar over.

In een notendop

Van de studiekeuzesite studiekeuze123 heb ik onderstaand schema gekopieerd. Overigens ben ik het niet helemaal eens met dit schema. Het lijkt alsof er op het hbo meer begeleiding is. Mijn ervaring is echter dat dit niet altijd zo is. Ik ken universiteiten die veel meer begeleiding geven en in kleinere groepen werken dan op sommige hbo’s gebruikelijk is. Vindt u het belangrijk te weten hoeveel begeleiding uw kind krijgt? Verdiept u zich dan eens in de Nationale Studentenenquête. Daarin kunt u precies vinden hoeveel begeleiding huidige studenten van die opleiding krijgen.

hogeschool (hbo: hoger beroepsonderwijs) universiteit (wo: wetenschappelijk onderwijs)
Leren voor beroep Leren onderzoek te doen
Beroepsbeeld is duidelijk Beroepsbeeld is nog niet duidelijk
Vooral praktisch Vooral theoretisch
Bestaande kennis toepassen in de praktijk Nieuwe kennis ontdekken en delen
Vaardigheden en houding voor beroep Vaardigheden voor onderzoek en wetenschap
Veel verschillende vakken Minder vakken, meer verdieping
Leerstof gespreid Leerstof vaak geconcentreerd, hoog tempo
Persoonlijke begeleiding/vinger aan de pols Minder persoonlijk, zelf zoeken/hulp vragen
Meer controle op huiswerk Minder of geen controle op huiswerk
Veel groepsgewijs les Veel zelfstandig leren
Vaak in klasverband Vaak in grote collegezalen
Je wordt opgeleid voor een beroep Je wordt opgeleid voor een functie

(Bron: Studiekeuzespecial 2017/2018 VvSL)

Wat is een propedeuse?

Je propedeuse halen, je P halen, zeggen studenten ook wel, betekent dat je al je studiepunten van het eerste jaar hebt gehaald. Op het hbo krijg je dan ook vaak een ‘propedeusediploma’. Op de meeste universiteiten leeft de term propedeuse niet zo.

Met hbo propedeuse naar universiteit?

Terug naar de vraag… Mijn kind zit op de havo. Hij of zij wil uiteindelijk naar de universiteit… Is dit mogelijk? Met hbo propedeuse naar universiteit?
Het antwoord is ‘ja’… onder bepaalde omstandigheden. Maar ik raad ouders en studenten aan hier heel goed over na te denken. Schakelen van hbo naar universiteit gaat niet zomaar.
Tot voor een paar jaar was het populair om met een hbo propedeuse naar de universiteit te gaan. In de praktijk bleek deze overstap voor studenten, die oorspronkelijk vanaf de havo afkwamen, toch te zwaar. Het gevolg was dat deze studenten vaak gefrustreerd raakten, gedemotiveerd stopten met hun studie, hun zelfvertrouwen verloren en te maken kregen met studiestress.

Hogere eisen: vwo diploma

De basiseis om toegelaten te worden tot een universitaire bacheloropleiding is een vwo diploma met het goede profiel. Er zijn wel mogelijkheden om met een hbo propedeuse en (meestal) aanvullende vwo certificaten toegelaten te worden. Maar dan moet de student dus vaak naast zijn propedeuse nog voor een aantal vakken vwo examen doen. Dit is zwaar en kost ook vaak een jaar. Wil uw kind écht naar de universiteit terwijl hij of zij een havo diploma heeft? Eerst een vwo diploma halen is dan logischer.

Wat past bij uw kind?

Ik ontmoet wel eens ouders die redeneren: ‘hoe hoger hoe beter‘. Op zich super dat ouders het beste willen voor hun kind. Je moet je als ouder wel afvragen of ‘hoger’ ook echt ‘beter’ is. Ik vind het belangrijk dat studenten een studie kiezen die past bij hun ambitie en capaciteiten. En je moet je ook fundamenteel afvragen of een universiteit werkelijk ‘hoger’ is… Ik ken genoeg mensen die geen universitair diploma hebben en toch op heel ‘hoge’ en belangrijke posities terechtgekomen zijn. En los van dat alles… het gaat toch primair om het geluk van de student… De prestatiedruk in onze maatschappij is enorm groot. Levert ‘hoe hoger hoe beter’ ook meer levensgeluk op?

Van hbo naar universiteit

Er is wel een andere route die ik zeker aan kan raden als een student via havo en hbo naar de universiteit wil. Na een hbo bacheloropleiding kun je alsnog een universitaire master gaan doen. Dan zijn er wel toelatingseisen. Meestal moet een student over de jaren heen een 7 gemiddeld hebben gehaald. Ook zal de master aan moeten sluiten op de vakken die de hbo student heeft gevolgd (toelating master).

Contact opnemen met de masteropleiding

Ik raad hbo studenten, die naar de universiteit willen, aan om al in hun tweede hbo jaar contact op te nemen met de universitaire master van hun (master)keuze. De student kan dan in zijn vrije keuzeruimte vakken volgen die nodig zijn om makkelijk aan te sluiten. Een student kan soms ook een minor volgen die speciaal bedoeld is om deze aansluiting te vergemakkelijken. Er zijn ook schakelprogramma’s. Soms duren die kort, soms zijn ze langer. Dat heeft te maken met wat de student al op het hbo heeft gedaan en de eisen die de masteropleiding stelt. Er zijn hbo’s en universiteiten die onderling afspraken hebben gemaakt over de doorstroom van hbo studenten naar de universiteit. Heeft uw kind hier interesse in? Vraag daar dan naar in de studiekeuzeperiode.

Met hbo propedeuse naar universiteit?

Het mislukt vaak om de overstap vanuit de propedeuse naar de universiteit te maken. Na een hbo bachelor lukt dat veel beter. De student is rijper, heeft meer studievaardigheden en weet beter wat hij wil. Bovendien.. lukt de aansluiting naar de universiteit niet, dan is er niets aan de hand. De student heeft immers een prachtig diploma… Een hbo bachelordiploma is een mooie toegang tot de arbeidsmarkt. Met hbo propedeuse naar universiteit? Denk er goed over na….

 

Stripboek over studiekeuze. U kunt dit downloaden en ook doorsturen naar wie u maar wilt.

Hermien Miltenburg

Hermien Miltenburg

Oudervoorlichter bij Wageningen University & Research

Er zijn 2 reacties.

  1. Door: Puck · 30-10-2018 om 10:30

    Het valt me op dat dit artikel niet ingaat op de financiële gevolgen van de verschillende keuzes. Iets wat bij de huidige leerlingen en ouders toch zeker ook zal meespelen. De overstap van hbo-propedeuse naar universiteit is aanmerkelijk goedkoper dan eerst je hbo bachelor afronden en dan een universitaire master doen. Dan ben je n.l. het instellingscollegegeld verschuldigd en dat kan oplopen tot meer dan 10.000 euro per jaar. Doorstuderen wordt op deze manier wel heel erg onaantrekkelijk (behalve als je rijke ouders hebt).

    1. Hermien Miltenburg

      Geachte Puck, Dank voor uw reactie. Natuurlijk spelen financiële zaken een rol bij studeren.
      Ik heb er echter nog nooit van gehoord dat iemand instellingscollegegeld moet betalen na een hbo.
      Om dit begrip ook voor andere lezers uit te leggen: het instellingscollegegeld, dat inderdaad op kan lopen tot 10.000 euro of meer, zijn de werkelijke kosten die een opleiding kost. De student betaalt maar een deel van de werkelijke kosten namelijk 2060 euro. Een uitzondering vormen de eerstejaars student die voor het eerst gaat studeren en de lerarenopleidingen. Dit hoge instellingsgeld betaal je als je bijvoorbeeld twee keer achter elkaar een bacheloropleiding doet. Doe je eerst een bacheloropleiding en dan een masteropleiding dan betaal je’slechts’ het gewone collegegeld van 2060 euro. De rest van de kosten wordt door de Rijksoverheid gedragen. Er is ook gewoon studiefinanciering voor de student die doorstroomt van een hbo bachelor naar een wo master. Het kan wel zijn dat er andere tarieven zijn voor schakeltrajecten van hbo bachelor naar wo master. Nog een reden om op tijd te werken aan je doorstroom. Want een universiteit kan inderdaad besluiten ‘instellingscollegegeld’ te heffen als er een ingewikkeld schakeltraject nodig is. Bij gebruikelijke doorstroomtrajecten heb ik er echter nog nooit van gehoord.
      De student krijgt ook gewoon studiefinanciering voor de volgende periodes:
      hbo bachelor: 7 jaar lening, 5 jaar OV, 4 jaar aanvullende beurs
      hbo + 1 jarige wo master: 7 jaar lening, 5 jaar OV, 4 jaar aanvullende beurs
      hbo + 2 jarige wo master: 8 jaar lening, 6 jaar OV, 5 jaar aanvullende beurs
      wo bachelor + 1 jarige wo master: 7 jaar lenen, 5 jaar OV, 4 jaar aanvullende beurs
      wo bachelor + 2 jarige wo master: 8 jaar lenen, 6 jaar OV, 5 jaar aanvullende beurs
      wo bachelor + 3 jarige wo master: 9 jaar lenen, 7 jaar OV, 6 jaar aanvullende beurs.

      Toch zal uw mail gebaseerd zijn op een concrete ervaring. Die zou ik dan graag willen horen, want dit is inderdaad interessant om te melden aan ouders. Kunt u aangeven welke die concrete ervaring is? Uiteraard weet ik ook niet alle regels die instellingen hanteren, maar nogmaals, ik heb nog nooit gehoord dat de gesubsidieerde universiteiten het instellingstarief hanteren bij gebruikelijke doorstroom van hbo bachelor naar wo master. Ik hoor dus graag nadere bijzonderheden van u om door te geven aan (andere) ouders.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.